Meet the truth?

Een doordeweekse dag, kwart over zeven ’s avonds. Het eten staat op, we drinken een glaasje en kijken tv. ’Straks, op Nederland 2.’ In beeld verschijnt een bejaarde man, die zo te zien midden in een onaangenaam verhaal is. „Ja”, zegt hij. „Want de poep kwam uit de vagina!” De gedachte dat voor alles een tijd en een plaats is, lijkt in toenemende mate te worden beantwoord met: ja, hier en nu.

De televisieserie ’Sex and the City’ wordt nergens zo vroeg uitgezonden als in Nederland, en ook nergens zo laag gekeurd, op 12 jaar. In de VS is de gekuiste versie 14 jaar en de ongekuiste ’MA’ (mature). Maar Nederland heeft dan ook de enige geprivatiseerde filmkeuring in de wereld, waarbij distributeurs zelf aan de hand van een vragenlijstje de keuringsleeftijd mogen bepalen. Met als gevolg dat, bijvoorbeeld, Stanley Kubrick’s ’Lolita’ voor Alle Leeftijden in de videotheken kwam te liggen.

Dit systeem, de Kijkwijzer, wordt nagenoeg volledig betaald door de film- en tv-industrie, geadviseerd door een aantal wetenschappers, onder wie Patti Valkenburg, hoogleraar Kind en Media aan de Universiteit van Amsterdam. Ik vroeg haar eens of die relatie met de industrie geef afbreuk deed aan haar geloofwaardigheid als wetenschapper. „Wilt u mijn levenswerk soms vernietigen?”, snikte zij en gooide de hoorn erop. Een overdreven reactie die ik alleen kon verklaren uit een benauwd geweten. De angst voor de klop op de deur.

De Volkskrant inventariseerde onlangs hoeveel Nederlandse hoogleraren betaald worden door het bedrijfsleven en wierp de vraag op of deze belangenverstrengeling niet openbaar zou moeten zijn, zodat we in elk geval wéten of we naar Professor Kennis of Professor Reclame luisteren. De voorzitter van de vereniging van universiteiten, Sybolt Noorda, noemde het Volkskrant-artikel ’tendentieus’. Wat er tendentieus kan zijn aan een optelsom legde hij niet uit.

Als iemand het levenswerk van de wetenschap in gevaar brengt, dan zijn het de universiteiten zelf. Gisteren in Trouw: Het CDA heeft de Universiteit van Wageningen laten nagaan of het klopt dat de veeteelt meer bijdraagt aan het broeikaseffect dan verkeer en vervoer, zoals beweerd wordt in de film ’Meat The Truth’. Boerin en CDA-Kamerlid Annie Schrijer-Pierik is daar boos om. Maar het is waar, rapporteerde Wageningen, zij het met enkele kanttekeningen. Die schoten de Partij voor de Dieren weer in het verkeerde keelgat. En wat zegt PvdD-Eerste Kamerlid Nico Koffeman? „Wageningen is in dezen niet onpartijdig. Er is geen universiteit ter wereld met zoveel professorendie worden betaald door de vlees- en zuivelindustrie. Vroeger stonden ze bekend als de universiteit die alles wist over landbouw, nu weten ze alles van kuikenveegmachines.”

Daar heb je het.

Het begint bij een radicale actiepartij als de PvdD, maar het zijn feiten, niemand kan ze tegenspreken, en zo zal het bederf zich verspreiden, het wantrouwen, de scepsis. ’Och, zo’n professor, die zal ook wel weer betaald worden.’ Het pejoratief ’zakkenvuller’ was vanouds van toepassing op politici en bestuurders. Nog even en ook de wetenschappers behoren ertoe.

Het kabinet liet vrijdag weten dat er een ’expertisecentrum’ komt voor betrouwbare, objectieve, onafhankelijke voorlichting over de invloed van de media op kinderen. Benieuwd wie daar in gaan zitten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden