Meest geplaagde stukje vlees

Het is weer zover, de kippen moeten in hun hok blijven. Daartoe is het taalkundig fraaie werkwoord 'ophokken' uitgevonden, en in het kielzog daarvan het zelfstandig naamwoord 'ophokplicht'. De reden van de ophokplicht is het forse aantal dode eenden en ander waterpluimvee dat is aangetroffen. De dieren zijn het slachtoffer geworden van de vogelgriep, onder intimi 'aviaire influenza A (H5N8)' genoemd.

De kippen moeten dus binnen blijven; aanvankelijk alleen het pluimvee in commerciële fokkerijen, maar sinds een aantal dagen zijn ook hobbykippen en de bewoners van kinderboerderijen het haasje. Ze moeten verplicht een dak boven hun hoofd. Nu lijkt mij dat persoonlijk geen straf in een periode van herfstige waterkou en druilerige motregen, maar de kip denkt daar wellicht anders over. We kunnen niet rechtstreeks aan een kip vragen wat zij (of hij) prefereert. De gemiddelde kip heeft ook geen referentiekader of de mogelijkheid verschillende huisvestingsmethoden te vergelijken, maar we mogen er wel van uitgaan dat een kip niet graag met een afgezaagde snavelpunt en een collegiaal kaalgeplukt achterwerk in een te krap bemeten kooi zit.

In ons land wordt terecht veel aandacht besteed aan dierenwelzijn. De stichting Wakker Dier wil hierin een hoop verbeteren en het allereerste daarvan, zo meldt hun website, is de uitloop naar buiten. En juist dat komt nu in het gedrang: een ophokkip mag niet naar buiten, met dank aan de trekvogels.

Zo zijn de kippen het slachtoffer van een diergedrag dat ze zelf juist helemaal niet vertonen: de vogeltrek. Waar al die dode eenden die bij Monnickendam, Volendam en Zeewolde aanspoelden precies vandaan kwamen, is me niet helemaal duidelijk, maar in elk geval hebben ze hun besmetting elders opgelopen en zijn ze daarna hierheen getrokken. Onderweg hebben ze in Duitsland, Oostenrijk en Hongarije al meerdere pluimveehouderijen besmet.

Arme kippen. En dat terwijl de kip kan worden gerangschikt onder de noemer 'succesvolle diersoort'. Onze kip stamt af van een wilde hoendersoort, het bankivahoen, die van nature voorkomt in de bossen van Zuidoost-Azië. Ongeveer 8000 jaar geleden kreeg de kip het voor elkaar om door de mens te worden gedomesticeerd. Dat was het begin van een zeer succesvol samenleven: dankzij de mens is de kip in astronomische aantallen en in de vorm van honderden rassen over de aardbol verspreid geraakt.

Volgens het CBS waren er in 2015 in Nederland maar liefst 106.762.945 kippen, meer dan honderd miljoen, dat zijn zeven keer meer kippen dan mensen! En dat in ons eigen land; als dit een representatieve verhouding is, zijn er op heel de aarde ongeveer vijftig miljard kippen. Dat had het bankivahoen zonder menselijke hulp nooit voor elkaar gekregen.

Maar dit succesverhaal heeft een keerzijde. De kip moet er wel wat voor over hebben: seksuele discriminatie en versnippering van de commercieel overbodige eendagshaantjes, onverdoofd verwijderde snavelpunten, ernstige huisvestingsproblematiek als gevolg van overbevolking, allerhande stressstoornissen waaronder kaalplukgedrag, hun kostbare eieren worden meteen na het leggen van ze afgepakt, en nu mogen ze ook al niet naar buiten. Kip: het meest geplaagde stukje vlees.

Jelle Reumer is paleontoloog

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden