Meer te zien dan alleen kabouters

Jean Dulieu maakte naam met zijn tekeningen van 'Paulus de boskabouter'. Maar de Nederlandse illustrator kon veel meer. Nu verschijnt onbekend werk van hem in een boekje.

Ieder mens heeft meerdere talenten, maar Jean Dulieu, pseudoniem van Jan van Oort, was daar wel een heel bijzonder voorbeeld van.

Dulieu (overleden in 2006) werd bekend als schrijver en tekenaar van kinderheld Paulus de boskabouter. Minder bekend is dat Dulieu ook erg goed viool kon spelen.

Midden in de Tweede Wereldoorlog werd hij tweede violist bij het Concertgebouworkest, ook toen al een van de beste symfonieorkesten ter wereld. De hongerwinter legde het orkest tijdelijk lam, waardoor de violist Jan van Oort noodgedwongen plaats maakte voor de tekenaar Jean Dulieu.

Het tekenen deed Van Oort bewust onder zijn Franse naam (Jean Dulieu is een letterlijke vertaling van Jan van Oort) omdat de Amsterdammer bang was om als tekenaar te falen. Een mislukking zou volgens hem zijn muzikale loopbaan schaden.

Maar je zou eerder kunnen stellen dat juist het succes van het illustreren het musiceren naar de achtergrond drukte. Dulieu verhuisde naar Terschelling om zich daar op het tekenen toe te leggen en nam afscheid van het orkest.

Al direct na de oorlog verscheen Paulus in stripvorm in dagblad Het Vrije Volk en snel daarop volgden de Paulus-kinderboeken. Sinds halverwege de jaren zestig - toen zijn belangrijkste werk 'Paulus en de eikelmannetjes' was verschenen - staat Jean Dulieu synoniem voor dat vriendelijke kaboutertje met die korte witte baard, dat kale koppie, opvallend vaak zónder puntmuts.

"Paulus was voor mij die kabouter uit de krantenstrip", zegt Maarten J. de Meulder, uitgever en samensteller van het zojuist verschenen boekje 'De kunst van Jean Dulieu'. "Maar in mijn goede contacten met Dulieu leerde ik al gauw dat het Paulus-stripverhaal maar een klein onderdeel van het Paulus-oeuvre uitmaakte. Er waren aquarellen voor boekuitgaven en tijdschriftafleveringen, handgemaakte poppen, schetsboeken vol schitterende studies en ga maar door. Dulieu zat nooit stil!"

Jongere mensen kennen Paulus van de jaren zeventig tv-serie, maar die moet De Meulder teleurstellen: "Daar had Jean Dulieu vrijwel niets mee van doen." In het boekje is de beroemde boskabouter uiteraard in allerlei situaties terug te zien. Flensjes bakkend, schuilend voor de boze wolf of als hulpsinterklaas. Paulus domineert.

Maar het is niet alleen de gnoom die het boekje kleurt. De Meulder: "Voor het eerst is nu ook al het niet-Pauluswerk te zien. Tekeningen die uit de erfenis naar boven kwamen, uit het Paulus-archief afkomstig zijn en die ik ter inzage kreeg van verzamelaars."

Vooral de zeer realistisch getekende portretten van bekende kunstenaars springen eruit. En dat er in het bos meer te zien is dan alleen kabouters, daar geeft Dulieu ook duidelijk blijk van met pen en potloodtekeningen van vooral bomen. Waarom die pentekeningen later overgingen in illustraties met potlood, weet De Meulder.

"Hij had last van zijn handen. Met pen tekenen gaf te veel druk, een potlood tekent lichter."

Ondanks zijn gemiste loopbaan als violist, kon Dulieu zijn auditieve kant toch kwijt met zijn beroemdste creatie.

Voor het radiohoorspel 'Paulus de Boskabouter' (1955-1964) sprak de tekenaar zelf bijna alle stemmen in.

'De kunst van Jean Dulieu'. Maarten J. de Meulder. Uitgeverij De Meulder, Assen. 96 bladzijden. ISBN: 9789064471360. Prijs: 14,90 euro.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden