'Meer ruimte voor God in de literatuur'

Is er nog plaats voor God in de literatuur? Over deze vraag discussiëren vier sprekers maandag. Onder hen Trouw-redacteur Stevo Akkerman. In zijn boek 'Donderdagmiddagdochter' beschrijft hij hoe hij na het verlies van zijn dochter zijn geloof herijkt. Emeritus hoogleraar Jaap Goedegebuure spreekt maandag ook, en geeft alvast zijn visie.

Is er nog plaats voor God in de literatuur?

"In de literatuur is overal plaats voor, ook voor God. Wel eigenaardig is dat er de laatste jaren meer over God wordt geschreven. Dat was vanaf de jaren zestig verminderd door de secularisatie. Als religie helemaal naar de marge verdwenen is, zie je dat schrijvers er juist weer vragen over gaan stellen."

Op welke manier komt God voor in de literatuur?

"Sommige schrijvers hebben een persoonlijk godsbeeld, terwijl anderen hem als ongrijpbaar en onkenbaar zien. Een schrijver als Vonne van der Meer heeft een traditioneel christelijk godsbeeld: God als de Vader, Zoon en Heilige Geest. Dat is eerder een dogmatisch dan een persoonlijk beeld."

Is de literaire God de afgelopen eeuw dezelfde gebleven?

"Er wordt veel religieus geshopt. In de jaren '60 was er aandacht voor Aziatische religies en in de jaren '70 werd New Age populair. Door de eeuwen heen zijn er schrijvers geweest met verschillende godsbeelden: een persoonlijk godsbeeld, een dogmatisch godsbeeld of juist een abstract godsbeeld. Dat is niet veranderd. Wat veranderd is, is dat er meer vrijmoedigheid is. Het godsbeeld van Gerard Reve is persoonlijk, maar in de jaren '60 was het nog een schande hoe hij schreef over een god die anale seks had. Tegenwoordig zou hier ook wel ophef over zijn, maar minder dan toen."

Wat zegt dat over de tijd waarin we leven?

"In de Bijbel staat dat God de mens heeft geschapen naar zijn evenbeeld. Het omgekeerde komt eigenlijk vaker voor. God komt voort uit een projectie. Zo zie je dat feministen God soms als vrouw zien. In de 20ste en 21ste eeuw verandert God in de literatuur, naarmate de normen en waarden veranderen."

Verwacht u dat dit zo blijft?

"Dat hangt ervan af of de kerk gezag kan houden. Dit gezag lijkt steeds minder te worden. Dit komt niet alleen door secularisatie, maar ook door emancipatie. De burger maakt zelf wel uit wat hij zegt. Deze mondigheid van de burger en de vrijwording van het individu zijn belangrijke normen geworden. In weinig komt secularisatie zo sterk tot uiting als in de literatuur."

Tafelgesprek: 'God in de Literatuur'. Met Vonne van der Meer, Stevo Akkerman, Jaap Goedegebuure en Aleid Truijens, olv Jacobine Geel. Ma. 21/10, 20u. De Nieuwe Liefde, Amsterdam. Toegang 10 euro.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden