'Meer geld is niet altijd het juiste antwoord'

Interview - Zet een zak met geld klaar en zorgverleners denken niet langer na hoe zorg beter en goedkoper kan, vreest Ab Klink van verzekeraar VGZ. Hij staat daarin alleen. Andere verzekeraars zien wel heil in nieuwe zorgakkoorden.

Moet er per definitie meer geld naar de zorg? Verzekeraar VGZ vindt van niet. Er zit veel lucht in het systeem en die komt er nooit uit als een nieuw kabinet afspreekt dat ziekenhuizen of huisartsen de komende jaren op 1,5 of 2,5 procent extra budget kunnen rekenen, zegt bestuurder Ab Klink.


"Het signaal is dan: dit is gerechtvaardigde ruimte en daar kun je vraagtekens bij zetten", aldus Klink. VGZ ziet juist ruimte voor krimp, al wil de zorgverzekeraar ook die niet in een percentage vangen. En een nieuw kabinet moet dat ook niet doen, zegt Klink. "Dan denkt geen ziekenhuis nog na hoe het het beste kan besparen. Dan 'moet het van de overheid' en gaat de kaasschaaf erover."


Terwijl VGZ juist van artsen goede ideeën hoort, zegt Klink. Die willen af van de prikkels om productie te draaien. Ze willen meer tijd om afwegingen te maken. "Wanneer het vervangen van een hartklep de patiënt vooral belast, moet je het dan doen? Daar moet het gesprek over gaan."


Als minister van volksgezondheid sloot informateur Edith Schippers de afgelopen jaren zorgakkoorden met ziekenhuizen, huisartsen en medisch specialisten. Daarin staan wel afspraken over maximale groei. Schippers is de eerste minister in lange tijd die de groei van de zorgkosten heeft beteugeld en dat succes wordt vaak aan die akkoorden toegeschreven.


Toch denkt Klink dat het nu anders moet. "Als een pannetje overkookt, kun je de deksel erop doen en heel hard duwen, maar eigenlijk moet de vlam omlaag. En die kleinere vlam, om in de beeldspraak te blijven, is wat wij gepaste of zinnige zorg noemen."


Zorgverleners moeten nadenken over wat zinnige én wat minder zinnige zorg is, meent VGZ. De tweede zorgverzekeraar van Nederland experimenteerde de afgelopen jaren met een aantal van hen.


Wat levert dat op? "Dat een kno-arts de tijd neemt voor de ouders en het jonge patiëntje dat wellicht oorbuisjes nodig heeft. Zodat hij kan uitleggen dat buisjes in vier van de honderd gevallen schade berokkenen, terwijl de oorontsteking meestal vanzelf over gaat. Soms is één gesprek dan niet genoeg, zijn er twee nodig. Als wij zeggen: wij willen de laagste prijs, dan nemen we de arts zijn tijd af. Dat doen we dus niet." Want nu plaatst die arts minder buisjes en dat spaart geld.


Ziekenhuis Bernhoven in Uden, een van de paradepaarden in VGZ's zinnige-zorgproject, zag zijn omzet met 15 procent dalen omdat het ingrepen achterwege laat, maar ook omdat het nu ervaren artsen inzet op de eerste hulp - die minder patiënten 'voor de zekerheid' laten opnemen dan arts-assistenten. Of ze zetten optometristen in wanneer er geen oogarts nodig is.


Een deel van die uitgespaarde kosten gaat naar VGZ dat er zijn premie mee in toom houdt, een deel mag het ziekenhuis houden. Om die extra tijd van de arts van te bekostigen of voor onderzoek naar andere kostenbesparende innovaties.


Zullen mensen niet denken dat ze vanwege de centen onder druk worden gezet? Als ze dat denken, klopt dat niet, zegt Klink. "Het gaat om voorlichting en om tijd en ruimte voor patiënten om te overwegen wat voor hen het beste is."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden