Meer dan weiland en bandjes

De zomerfestivals zijn begonnen. Vooral de grote popfestivals in Nederland hebben het moeilijk. Wat kunnen organisatoren doen om de festivalganger voor zich te winnen?

Decennialang ging het crescendo met de popfestivals in Nederland. Jaar na jaar groeide het aantal festivals naar inmiddels meer dan zeshonderd per jaar. Maar aan die gouden tijden lijkt een einde gekomen. Onderzoeksbureau Respons zag vorig jaar een daling in het aantal popfestivals. Telde Nederland in 2012 nog 629 muziekfestivals met meer dan drieduizend bezoekers, vorig jaar was dat aantal afgenomen naar 613.

Vooral festivals die zich op een breed publiek richten hebben het moeilijk. Volgens directeur Lex Kruijver van Respons is de versnippering van het festivalaanbod daaraan mede debet. "Dancevalley heeft niet meer de omvang die het een aantal jaren geleden had. Dat komt omdat er veel dancefestivals bij zijn gekomen die zich op een specifieke dancesoort richten en een deel van de doelgroep wegzuigen." Ook het populaire Lowlands was dit jaar voor het eerst sinds jaren niet direct uitverkocht.

Naast een versnipperd aanbod is de economische crisis een voor de hand liggende verklaring. Maar ook is het aanbod met ruim zeshonderd festivals zo overweldigend geworden dat verzadiging kan optreden. De poel aan potentiële bezoekers is niet onbeperkt. Wat kunnen festivalorganisatoren doen om toch voldoende publiek te trekken?

"Een succesvol festival moet in elk geval de doelgroep aanspreken, meer dan een aantal jaren geleden", aldus Kruijver. En ook directeur Berend Schans van Vereniging Nederlandse Poppodia en -Festivals (VNPF) signaleert dat een concept dat goed aansluit bij de doelgroep momenteel van doorslaggevend belang is. "Een festival dat dit heel goed doet, is Into The Great Wide Open. Ze houden het festival bewust klein en hebben goed nagedacht over de combinatie van doelgroep en programma. Ook Best Kept Secret weet precies wanneer in het seizoen, op welke locatie en op welke manier ze het festival in de markt zetten."

En al is het festivalaanbod overvol, voor festivals die goed inspelen op de huidige festivaltrends, zoals het inzetten op niche-markten, blijken er nog steeds kansen te zijn. Als voorbeeld noemt Schans het festival voor Scandinavische muziek Nordic Delight in Utrecht. "Daar was tot voor kort geen festival voor, waar ze op zijn ingesprongen. Dat festival loopt goed."

Misschien wel de belangrijkste trend zijn de festivals op kleinere schaal, met een huisjespark. Zoals Where The Wild Things Are en Best Kept Secret. Bij deze festivals bepaalt de omgeving mede het succes meent Lex Kruijver. "De muzikale programmering is goed, maar niet uniek. De comfortabele setting, waarbij je in een huisje in plaats van tent kan bivakkeren, trekt een nieuwe doelgroep. Mensen tussen de 30 en 45 die in hun jongere jaren naar festivals gingen maar geen zin meer hebben om in de modder rond te stappen. Als ze dan dit soort luxere festivals zien, denken ze: 'O, dit is wel oké. Ik kan een huisje huren en ben dan een weekendje weg'."

Ook belangrijk: de hang naar authenticiteit. Festivalgangers willen anno 2014 het gevoel hebben dat een dat een evenement 'echt' is. Wat volgens VNPF-directeur Schans niet werkt is iets van bovenaf opleggen. "Onder cultuurstaatssecretaris Rick van der Ploeg moest de sector opeens aan de slag met straatcultuur. In het Muziektheater werden hiphop-opera's opgevoerd. Dat werd door de hiphopscene niet als authentiek ervaren. Het was duidelijk van boven opgelegd."

Verder is het niet meer genoeg om simpelweg aan te kondigen welke bands naar je festival komen en dan ontspannen achterover te leunen. Een modern festival moet zorgen dat er continu reuring rond het evenement is. "Wat werkt, is als je op een suspense-achtige manier nieuws brengt: 'Volgende week maken we onze headliner bekend!' Wat ook vaak gebeurt is een ding te maken van early bird-tickets. Mensen die vroeg tickets kopen, krijgen het goedkoper, of een shirt, of een meet & greet met een artiest."

De hang naar beleving is ten slotte nog een trend die de afgelopen jaren steeds duidelijker is te zien. Zeker bij de grote festivals zijn bezoekers niet langer tevreden met alleen een weiland en wat bandjes. Kruijver: "Mensen worden naar een festival getrokken door bijzondere aspecten. Je moet nieuwe dingen bieden, bijvoorbeeld in de catering door meer dan het standaardfestival-eten te bieden. Daarnaast willen mensen ook naast het muzikale programma vermaakt worden. Het belevingselement is van belang, in de vorm van beeldende kunstelementen zoals een schilderworkshop, maar ook kermisachtige attracties horen er tegenwoordig bij. Ik verwacht dat in de toekomst het belevingselement niet meer weg zal gaan. Het zal steeds meer gemeengoed worden en er zullen steeds weer andere noviteiten bedacht worden."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden