Meer dan vreemd

'Ja, als je niet kunt spelen, is het niet vreemd als je op zeker moment met belletjes staat te rin- kelen of op gekke fluitjes blaast.' Saxofonist David Murray was stellig in zijn oordeel en inderdaad was de invloed van volksmuziek op jazz soms niet meer dan wat excentriek exotisme. Zeker in de jaren zestig deden veel jazzgroepen hun best om Afrikaans ofwel Indiaas te klinken, maar dikwijls was het meer vernis dan een werkelijk samengaan van verschillende muzikale tradities. Het zat in de tijdgeest. Als er één stuk op 'Sergeant Pepper's Lonely Hearts Club Band' van The Beatles gedateerd klinkt, dan is het 'Within you, Without you', waarop George Harrison een mopje sitar speelt.

De tijden zijn veranderd. Menig jazzmusicus heeft inmiddels intensief studie gemaakt van volksmuzikale tradities en die invloed in zijn muziek verwerkt. Het Duitse Pulsar Trio doet er veel aan om alternatief over te komen, hun cd-hoes is bijvoorbeeld nagenoeg onleesbaar. De bezetting sitar, piano, drum is in elk geval niet alledaags en beslist ook verfrissend. Het drietal heeft vooral het hypnotiserende effect van herhaling afgekeken van Indiase muziek, verder is de verwantschap wat oppervlakkig. Te vaak worden muzikale wendingen gekozen die de spanning teniet doen, maar het Pulsar Trio weet wel degelijk verrassende en pakkende melodieën te vinden.

Het eveneens Duitse kwartet Slavicon heeft een net even spannender cd afgeleverd. Basis is met name Servische volksmuziek, veel vuur en vingerbrekende ritmes derhalve, maar dat lijkt voor pianist Clemens Pötzsch en zijn bijzonder vaardige kompanen niet de hoofdzaak te zijn. Violiste Alina Gropper vecht met Pötzsch, die de piano soms verruilt voor de citer, enerverende harmonische duels uit, waarbij het volledige spectrum van de instrumenten bestreken wordt. Even tijd gunnen, deze inspirerende plaat.

De Amerikaanse violist Christian Howes krijgt op 'Southern Exposure' bijval van een aantal klasbakken. Niet alleen de Franse accordeonist Richard Galliano, maar bijvoorbeeld ook de imposante bassist Scott Colley. Het vijftal werkt zich met veel begrip en invoelend vermogen door een afwisselende set met stukken van onder meer Egberto Gismonti, Astor Piazolla en Paco de Lucia. Veel emotie, maar nergens wordt het kitscherig of pathetisch. Daarvoor kennen de musici hun materiaal en hun instrumenten te goed. Het solistisch vuurwerk van Howes en Gallliano krijgt een fijnzinnig maar opwindend antwoord van de voortreffelijke ritmesectie.

Het Britse kwartet Oregon heeft in zijn lange bestaan een eigen stijl ontwikkeld die het midden houdt tussen verschillende genres. Jazz, folk, pop, klassiek, er zit zoveel in, dat critici er niet altijd raad mee weten en de muziek wel onder de weinig aanlokkelijke noemer 'New Age' hebben gevoegd. Technisch is het hoogstaand, maar meer sfeervol dan meeslepend. De melodieën zijn het ene moment indringend en het andere moment te glad. In de geheel eigen muzikale wereld van dit vermaarde viertal komen invloeden uit tal van stromingen en stijlen samen, om uit te monden in Oregonmuziek, een betere benaming is er niet.

Manuel Hermia is een bijzonder begenadigde saxofonist uit België die zich op de dubbel-cd 'Le Murmure de L'Orient' beperkt tot de bansuri, een bamboefluit. Ook dat instrument beheerst hij optimaal, maar belangrijker is zijn zeggingskracht. De twintig minuten durende solo waarmee de plaat opent, maakt zonneklaar dat Manuel Hermia niet uit onvermogen zijn toevlucht neemt tot een exotisch instrument.

En dan volgen nog overrompelende ontmoetingen met musici uit India, Pakistan, Libanon, Marokko, België en China. Een wereldplaat.

Christian Howes with Richard Galliano

Southern Exposure, Resonance

****

JAZZ

Manuel Hermia

Le Murmure de L'Orient (Igloo)

***

Clemens Pötzsch & Slavicon

idem, Neuklang

****

Pulsar Trio

Erpelparka Suite (First Hand Records)

****

Oregon

In Stride, Camjazz

***

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden