Meer dan 9000 burgerdoden bij Slag om Mosul

Irakezen begraven een familielid in Mosul. Beeld AP
Irakezen begraven een familielid in Mosul.Beeld AP

De Irakezen en Amerikanen ontzagen geen burgers. Grafdelvers kunnen het werk niet meer aan.

Ghassan Dahhan

De Iraakse strijdkrachten en de Amerikaanse coalitie hebben veel meer burgerslachtoffers gemaakt in de strijd om Mosul dan tot nog toe werd aangenomen. Mogelijk zelfs tien keer zoveel, stellen persbureau AP en de organisatie Airwars, die onderzoek doet naar de Amerikaanse luchtaanvallen. In de negen maanden durende strijd om Mosul zijn mogelijk tussen de 9000 en 11.000 burgers gedood, waarvan een derde door Amerikaanse en Iraakse bombardementen.

AP en Airwars hebben overlijdensaktes onderzocht uit de periode van de slag om Mosul, waarbij zij onder meer ziekenhuizen en mortuaria bezochten en met doodgravers praatten. Bij het mortuarium van Mosul kregen zij een lijst van 9606 namen in handen van burgers die tijdens de strijd waren gedood. Bij de meeste slachtoffers stond erbij dat ze ‘vermalen’ waren, waarschijnlijk als gevolg van de bombardementen. Er liggen waarschijnlijk nog steeds honderden mensen onder het puin begraven.

Het aantal van ongeveer tienduizend doden is vele malen hoger dan het cijfer dat de Iraakse regering opgaf. Volgens Bagdad waren er bij de strijd in totaal 1260 burgers omgekomen, en de Amerikanen zeiden verantwoordelijk te zijn voor 326 burgerdoden. De cijfers van AP en Airwars weerspreken dit.

Tekort

Doodgravers vertelden AP dat zij in de maanden van de strijd handen tekort kwamen, onder wie Abdel-Hadiz Mohammed. Hij maakte zowel vóór als tijdens de slag om Mosul grafstenen. Gedurende het IS-bestuur maakte hij de grafsteen voor ter dood veroordeelden, maar toen de grote slag eenmaal begon, veranderde de schaal. “Nu kerf ik grafstenen voor hele families.”

De Amerikanen wuiven de kritiek weg, en leggen de schuld bij IS. Die groepering gebruikte immers burgers als levend schild. De woordvoerder van de Amerikaanse coalitie Thomas Veale vindt de kritiek dan ook ‘onverantwoord’, vooral omdat de strijd zonder de Amerikaanse luchtsteun ‘nog vele jaren, zo niet decennia’ had geduurd. De Amerikaanse bombardementen verleenden de Iraakse strijdkrachten namelijk het militaire overwicht, waardoor IS snel kon worden verslagen en de oorlog aanzienlijk werd verkort.

IS

IS heeft eveneens een groot deel van de doden op zijn geweten. De groepering schoot op de burgers en gebruikte hen inderdaad vaak als levend schild. Maar de Irakezen en Amerikanen trokken zich niets aan van de aanwezigheid van burgers gedurende de strijd. Zij bombardeerden alles, ongeacht de nabijheid van burgers.

Opvallend is dat de coalitie in Mosul zich van dezelfde tactieken en argumenten bediende als het Assad-regime en Rusland gedurende de slag om Aleppo tussen juni en december 2016. Bij die bloedige slag vielen zelfs minder burgerdoden dan in Mosul. Volgens een schatting van de Syrische oppositiegroep Violations Documentation Center kwamen er tussen juni en december 2016 precies 3497 burgers in Aleppo om het leven door toedoen van Assad en Rusland.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden