Update

'Meer dan 8000 opstandelingen gedood in Libië'

Laarzen van een soldaat van het leger van Kadafi hangen aan een tank die kapot is geschoten bij luchtaanvallen van het Westen. Beeld reuters
Laarzen van een soldaat van het leger van Kadafi hangen aan een tank die kapot is geschoten bij luchtaanvallen van het Westen.Beeld reuters

Libië heeft een aantal keer te maken gehad met bombardementen, beschietingen en ander geweld. Bij luchtaanvallen en raketbeschietingen van westerse landen op Libië zouden al 64 doden en 150 gewonden zijn gevallen, volgens Libische autoriteiten.

00.01: De Verenigde Staten hebben de wapenstilstand van Libië weggewimpeld. "Dit klopt niet of het is direct al geschonden", zei de Amerikaanse veiligheidsadviseur Tom Donilon.

23.22:
De Amerikaanse minister van Defensie Robert Gates ziet geen heil in eventuele pogingen de Kadafi om te brengen. Dat zou onverstandig zijn, zei Gates zondag. De Britse minister van Defensie Liam Fox had eerder gezinspeeld op een gerichte aanval op Kadafi.

Volgens Gates moet de internationale coalitie zich houden aan de VN-resolutie die afgelopen donderdag werd aangenomen. "Als we doelen gaan toevoegen denk ik dat we een probleem creëren. Ik denk ook dat het onverstandig is doelen na te streven die je misschien niet kan bereiken", zei de Amerikaanse minister van Defensie.

23.16:
Egypte zal niet meedoen aan de internationale luchtaanval in Libië. Dat heeft onder meer te maken met het grote aantal Egyptenaren dat in Libië woont, verklaarde de Egyptische minister van Buitenlandse Zaken Nabil Elaraby zondag. Egypte wordt geregeerd door het leger sinds het vertrek van president Hosni Moebarak een maand geleden. Die geslaagde volksopstand bracht ook in buurland Libië mensen op straat. De Egyptische machthebbers steunden het instellen van een vliegverbod boven Libië.

22.06: Bij de volksopstand tegen Kadafi zijn meer dan achtduizend rebellen gedood. Dat heeft een woordvoerder van de rebellen zondag gezegd tegen de Arabische nieuwszender al-Jazeera.

21.56:
Boven de ambtswoning van Moammar Kadafi in de hoofdstad Tripoli is rook gezien. Dat hebben getuigen zondag laten weten. Ook zou in de buurt van de residentie van Kadafi zijn geschoten. Een woordvoerder van het Pentagon zei dat de Libische leider zelf niet op de 'lijst van doelen' van de westerse landen staat.

21.20:
Turkije heeft aangedrongen op het herzien van de NAVO-planning voor de acties in Libië. Dat hebben diplomaten in Brussel gezegd. Het land is het volgens diplomaten in Brussel niet eens met het instellen van een vliegverbod boven Libië omdat dit ook betekent dat aanvallen op Libisch grondgebied zouden kunnen worden uitgevoerd. Onder meer hierdoor heeft de NAVO nog geen besluit kunnen nemen over de operationele plannen voor Libië. Het bondgenootschap studeert daar al weken op.

Verder zou Frankrijk er weinig voor voelen de leiding over de operatie aan de NAVO over te dragen. Volgens Parijs heeft het westers bondgenootschap een slechte reputatie in de Arabische wereld.

21.15: Denemarken heeft zich zoals verwacht aangesloten bij de internationale actie tegen Kadafi. Vier straaljagers uit het Scandinavische land hebben vijf uur lang boven Libië gevlogen. De toestellen zijn veilig teruggekeerd op een luchtmachtbasis in Sicilië. Dat heeft minister van Defensie Gitte Lillelund Bech zondag laten weten aan Deense media. De minister maakte niet duidelijk of de gevechtsvliegtuigen doelen in Libië hebben gebombardeerd

20.51:
Een woordvoerder van de Libische strijdkrachten stelde dat tot het staakt-het-vuren is besloten na een oproep van de Afrikaanse Unie alle vijandelijkheden te beëindigen.

20.22:
De Libische strijdkrachten hebben opnieuw een staakt-het-vuren afgekondigd. Dat is om 20.00 uur Nederlandse tijd ingegaan. Het bestand geldt voor alle legereenheden. Dat heeft een woordvoerder van de strijdkrachten laten weten.

Eind vorige week kondigde Libië ook al een bestand af, maar het regime van Moammar Kadafi leefde dat niet na.

19.44:
In de Libische hoofdstad Tripoli is zondag het geknal van luchtafweergeschut gehoord. Ook klonk het geluid van machinegeweren. Dat hebben getuigen laten weten. Het wapengekletter zou onder meer te horen zijn in de buurt van de ambtswoning van Kadafi.

19.41: De Italiaanse sleepboot die eerder vandaag door Libië werd verhinderd te vertrekken, heeft met elf bemanningsleden onder begeleiding van de Libische autoriteiten en militairen zondag de haven van Tripoli verlaten. Dat heeft het Italiaanse persbureau ANSA gemeld. Volgens de werkgever van de bemanningsleden, Augusta Offshore, zijn de opvarenden vrijgelaten. Ze zetten vanuit Tripoli koers in noordelijke richting.

18.36:
Frankrijk heeft zondag ruim vijftien vliegtuigen ingezet bij militaire acties boven Libië. Die toestellen zijn niet op tegenstand gestuit.

Het Arabische land Qatar heeft besloten vier vliegtuigen boven Libië in te zetten om een bijdrage te kunnen leveren aan de strijd tegen Kadafi.

17.51:
Een journalist en een persfotograaf van het Franse persbureau AFP worden vermist in Libië. Ze verbleven in de stad Tobruk in het oosten van het land. Ook van een fotograaf van fotopersbureau Getty Images die hen begeleidde, is al enkele dagen niets vernomen. Dat heeft AFP zondag gemeld.

De werknemers van AFP hadden het persbureau in de nacht van vrijdag op zaterdag in een e-mail laten weten dat ze met een fotograaf van Getty Images zaterdag vanuit Tobruk zouden reizen. Tientallen kilometers verderop wilden ze praten met tegenstanders van het regime van Kadafi.

17.03: De Amerikanen en Britten hebben zaterdag met hun raketaanvallen op Libië zeker twintig van de 22 doelen geraakt, zegt James Stockman, woordvoerder van de Amerikaanse strijdkrachten in Afrika (Africom). Onder meer luchtverdedigingssystemen bij de steden Tripoli, Misurata en Sirte zijn getroffen.

16.59:
Italië staat klaar om alle mogelijke middelen te gebruiken voor het bevrijden van de elf bemanningsleden van een Italiaanse sleepboot die in de Libische hoofdstad Tripoli worden vastgehouden, aldus de Italiaanse minister van Defensie Ignazio La Russa.

Verder zei La Russa dat Italië een bijdrage wil leveren aan acties van de internationale gemeenschap tegen het regime van Kadafi.

Ook het Arabische land Qatar gaat een bijdrage leveren aan de internationale militaire operatie.

16.50:
Saif al-Islam Kadafi, een zoon van de Libische leider, zegt dat Libië geen burgervliegtuigen rond de Middellandse zee zal aanvallen.

15.18:
De Libische strijdkrachten zijn met tanks in actie gekomen in het centrum van de stad Misurata, bijna 200 kilometer ten oosten van Tripoli, aldus de rebellen in Libië. Ze spreken van talrijke doden in de stad door sluipschutters, artilleriebeschietingen en door tanks die er rondrijden. De Kadafigetrouwe schutters en militairen blokkeren volgens inwoners ook de haven met boten om verkeer over het water te dwarsbomen.

15.07:
De westerse luchtaanvallen op Libië gaan dit weekeinde veel verder gaan dan was afgesproken, volgens de Arabische Liga. De secretaris-generaal van de liga, de Egyptenaar Amr Moussa, zei dat 'het de bedoeling was een vliegverbod af te dwingen om burgers te beschermen en niet om andere burgers te doden'.

14.53: Paus Benedictus XVI heeft politieke en militaire leiders opgeroepen de veiligheid van burgers in Libië te beschermen en er voor te zorgen dat humanitaire hulp aan de inwoners van het Noord-Afrikaanse land kan worden geboden. Aan het eind van de zondagmis zei de paus dat hij bidt voor alle mensen die zijn getroffen door de dramatische ontwikkelingen in Libië.

14.49:
Drie Nederlanders hebben laten weten dat ze Libië willen verlaten. Ze wonen een paar honderd kilometer van de stad Benghazi. Dat heeft een woordvoerster van het ministerie van Buitenlandse Zaken in Den Haag zondag laten weten. Volgens haar zijn de drie veilig. De overige zeventien Nederlanders verblijven in de omgeving van de hoofdstad Tripoli. Zij hebben aangegeven in het land te willen blijven.

14.26:
Het dodental is volgens Libië gestegen naar zeker 64 mensen, slachtoffer van de luchtaanvallen die westerse mogendheden dit weekeinde hebben uitgevoerd op Libië. Het dodental zou gestegen zijn omdat zwaargewonden zondag zijn overleden.

14.05:
Rusland roept De VS, Groot-Brittannië en Frankrijk op te stoppen met luchtaanvallen op 'niet-militaire zones'. Deze aanvallen zouden burgerslachtoffers verooorzaken, zoals Libië eerder verklaarde.

13.52:
De eerste fase van de militaire interventie wordt geleid vanaf een Amerikaanse militaire basis bij het Duitse Ramstein, zegt de Belgische minister van Defensie Pieter De Crem zondag. De Amerikanen doen daar de coördinatie met nationale cellen.

De Belgische minister van Buitenlandse Zaken Steven Vanackere noemde het commandocentrum in Duitsland 'een belangrijk signaal dat ook Duitsland mee wil instaan voor een succes'. De Duitse regering onthield zich deze week bij de stemming over in de VN-Veiligheidsraad over ingrijpen in Libië.

Volgens Vanackere wordt de NAVO in een latere fase betrokken bij de interventie, bijvoorbeeld als het gaat om de controle op de naleving van het wapenembargo. "Beide opties gaan samen", stelde hij. België staat vanaf maandag klaar om mee te doen aan de interventie.

13.43: Mullen: "De afgelopen dagen zijn er geen Libische gevechtsvliegtuigen voor Kadafi in de lucht geweest."

12.36: Volgens de Amerikaanse stafchef admiraal Michael Mullen is bij de luchtaanvallen op Libië in het eerste etmaal belangrijke vooruitgang geboekt. Het vliegverbod wordt afgedwongen, de troepen van Kadafi zijn bij Benghazi tot staan gebracht en de Libische luchtafweer is vrijwel uitgeschakeld. Dat zei de Amerikaanse stafchef, zondag.

Mullen beklemtoonde dat de doelstellingen van de acties beperkt zijn en niet het afzetten van de Libische dictator beogen. Maar Kadafi 'moet wel beslissingen nemen over zijn eigen toekomst', aldus Mullen. Hij heeft geen aanwijzingen dat Kadafi chemische wapens inzet en geen informatie over burgerslachtoffers als gevolg van de luchtaanvallen.

10.57: Kadafi heeft in een reactie op luchtaanvallen door westerse mogendheden gezegd dat 'alle Libiërs bewapend en strijdvaardig zijn'. Ze zullen volgens hem 'het land verdedigen' en 'niet weggaan, maar het land bevrijden'. Hij noemde in zijn radiotoespraak de luchtaanvallen 'daden van terrorisme' en voorzag een onontkoombare overwinning in een mogelijk lange strijd van de Libische landstrijdkrachten op de westerse aanvallen.

10.25: Libisch rebellen keren terug van de Oost-Libische stad Benghazi naar het zuidelijker gelegen Ajdabiyah. Ze werden er eerder verdreven door regeringstroepen. Langs de weg staan talrijke wrakken van uitgebrande en veelal volkomen verwoeste militaire voertuigen. Het gaat waarschijnlijk om voertuigen van het regime van Kadafi die dit weekeinde door luchtaanvallen zijn verwoest. Ooggetuigen meldden ook veertien lijken te hebben gezien en een uitgebrande ambulance.

9.56:
Gewapende mannen hebben in de Libische hoofdstad Tripoli de bemanning van een Italiaans schip gevangen genomen. Het gaat om acht Italianen, twee Indiërs en een man uit Oekraïne.

Ziekenhuizen

Er zouden de slachtoffers zijn gevallen in 'niet-militaire zones'. Ook ziekenhuizen zouden zijn geraakt en beschadigd. Dit stelden de autoriteiten van Libië zondagochtend. Op verschillende plaatsen is materieel van het Libische leger vernietigd door vliegtuigen en kruisraketten. Een Amerikaanse veiligheidsfunctionaris meldde zaterdag dat de Libische luchtafweer zwaar beschadigd is.

Benghazi
Troepen die loyaal zijn aan de Libische leider Moammar Kadafi hebben zondag opnieuw de 'rebellenhoofdstad' Benghazi aangevallen, meldt de Arabische nieuwszender al-Jazeera.Tanks beschoten de stad. Ook zijn er raketten afgevuurd. Sommige inwoners hebben een veilig heenkomen gezocht in moskeeën, aldus het bericht op basis van niet nader genoemde bronnen.

Diplomatieke strijd
Naast de fysieke oorlog, woedt er ook een diplomatieke strijd. Zo eiste Libië een spoedzitting van de VN-Veiligheidsraad, zodat die zich kan buigen over de militaire aanvallen op het land. Ook stopt Libië de hulp aan de EU bij het voorkomen van illegale immigratie. Bovendien blijkt Kadafi ook nog politieke vrienden te hebben: de Venezolaanse president Hugo Chávez en zijn ambtgenoot Evo Morales van Bolivia uitten kritiek op de aanval. Volgens hen aast het Westen op de Libische olie.

In navolging van Rusland heeft zondag ook China verklaard de militaire interventie in Libië te betreuren. De Volksrepubliek is gekant tegen het gebruik van geweld in internationale betrekkingen. "China heeft de laatste ontwikkelingen in Libië geconstateerd en brengt treurnis tot uitdrukking over de militaire aanvallen op Libië", aldus de Chinese verklaring. "Wij hopen dat Libië zo snel mogelijk zijn stabiliteit kan herstellen en verdere burgerslachtoffers door escalatie van het gewapende conflict kan voorkomen."

Chemische Wapens
Westerse landen zijn bang dat Kadafi mosterdgas zal gebruiken om veel mensen te doden in opstandige steden als Benghazi. Libië heeft een loods met zo'n tien ton van dit chemische wapen. Daarom hebben westerse militairen noodplannen opgesteld om het mosterdgas desnoods te vernietigen. Tot nu toe is bij de loods echter niets verdachts waargenomen. Dit meldde de krant The Washington Post zondag op gezag van officiële Amerikaanse bronnen.

Kadafi heeft niet de middelen om chemische wapens op een doeltreffende en voor de eigen mensen veilige manier af te schieten, door bijvoorbeeld granaten ermee te vullen. "Maar wij weten dat het rationeel nemen van beslissingen niet altijd een kenmerk van dictators is", aldus een officiële bron in Washington. De voormalige Libische VN-ambassadeur Abdurrahman Mohamed Shalgham, die vorige maand zijn trouw aan Kadafi opzegde, zegt dan ook te 'verwachten' dat de dictator Benghazi met chemische wapens aanvalt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden