Meer cadeau met minder

Tijd is schaars, dus tijd voor iemand maken is een echt geschenk. Samen een spelletje spelen is dus een mooi cadeau. (FOTO AMBER BECKERS, HH) Beeld
Tijd is schaars, dus tijd voor iemand maken is een echt geschenk. Samen een spelletje spelen is dus een mooi cadeau. (FOTO AMBER BECKERS, HH)

Het beste kerstcadeau is niet luxueus, heeft geen hoog prijskaartje en als het even kan bestaat het zelfs helemaal niet meer uit materie. Liever maakt het de ontvanger gelukkiger én de wereld een beetje beter.

Maandag 29 november is sinds enkele jaren Cyber Monday in Amerika. Dé dag in het jaar waarop Amerikanen massaal online hun kerstinkopen doen. Shop till you drop, in digitale versie. In de media verdringen fabrikanten, merken en websites elkaar al weken vooraf ten faveure van de kooplustige kerstconsument.

Dit jaar was er voor het eerst een tegengeluid op internet. Via sociale netwerken als Facebook en Twitter kwam de Green Monday-campagne op gang, met dank aan verschillende non-profit organisaties. Een kerstcadeau geven? Tuurlijk, maar wel met respect voor milieu en medemens. Green Monday vraagt Amerikanen te kiezen voor een duurzaam geschenk of eentje waarvan de opbrengst geheel of gedeeltelijk naar een goed doel gaat.

Opvallend: geef eens een ’beleving’ in plaats van materie. Een dagje stad, een bijzonder diner. Of maak iets zelf, bak een taart en brei zelf een paar mooie sokken. De campagne is in de Verenigde Staten wegens succes verlengd tot eind december.

Een dergelijk initiatief is er in Nederland (nog) niet, maar ook onze cadeaus onder de boom zijn niet meer zo traditioneel.

„We hebben alles al”, legt Timo de Rijk uit. De Rijk is de eerste en enige hoogleraar design en cultuur in Nederland, aan de Vrije Universiteit in Amsterdam. „Een cadeau dat je tegenwoordig aan iemand geeft, draait om waar je die persoon nou eigenlijk echt een plezier mee doet. Samen een avondje naar een goeie film als cadeau heeft veel meer betekenis.” Tijd is een schaars goed, heeft meer waarde dan geld gekregen en is daarmee de luxe van deze tijd. Het feit dat je iemand jouw tijd cadeau geeft, zegt veel meer dan een geschenk met een hoog prijskaartje.

Zo is er Wonder, volgens oprichtster Elena Simons een stichting die streken uithaalt voor een mooiere wereld. Op verzoek, of soms op eigen initiatief. Met de bedoeling de wereld te verwonderen, zonder indruk te maken met materie. Vorig jaar kreeg Wonder het verzoek een kerstgeschenk voor een opdrachtgever te bedenken, tegen alle traditionele conventies in. Simons en haar team gingen op zoek naar een parelhoen, een konijn en een eend, gedoemd als kerstdiner te eindigen. Het relatiegeschenk: kies een dier dat je bevrijd wilt hebben voor de Kerst. De opdrachtgever kreeg leuke respons van zijn relaties en op hun verzoek werden enkele dieren ’weggekocht’ en bevrijd.

Wonder bedenkt vaker belevingen en niet alleen voor Kerst. Ook in haar persoonlijke omgeving merkt de Wonderdirectrice dat mensen minder behoefte hebben aan concrete cadeau’s. Simons: „Ik vind niet dat we elkaar maar geen cadeautjes meer moeten geven in december. Maar bij een geschenk merk ik een almaar krimpend enthousiasme bij de ontvanger.” Zelf vraagt Simons soms om ’echte’ cadeau’s, maar ze krijgt liever een geschenk van betekenis. „Veel leuker. Zo ben ik een keer voor mijn verjaardag 24 uur lang vermaakt, om de twee uur door een andere vriend of familielid.”

Een beleving is zelf op te zetten, maar ook te koop in sommige warenhuizen. Voor de tweede keer is met Kerst de Bongo-bon te koop bij de Bijenkorf. De Bongo-bon is een ’doe-cadeau’, zoals bijvoorbeeld een dagje sauna of een hotelovernachting.

Volgens Noortje Siecker, inkoper kerstartikelen bij de Bijenkorf, blijft Kerst nog steeds hét moment voor Nederlanders om groots uit te pakken. Maar mensen gaan wel op zoek naar bijzondere cadeaus, naar inspiratie en beleving. Ook duurzame artikelen zijn populair bij de Bijenkorf, net als fairtradeartikelen of geschenken waarvan de opbrengst naar het goede doel gaat. Siecker: „Voor de feestdagen verkopen we fairtrademanden van Piet Hein Eek, maar ook verschillende kerstkaarten en een speciale collectie van Rice, waarmee je telkens goede doelen ondersteunt.” De kerstwensenlijst verandert. Volgens Timo de Rijk omringen we ons liever met producten van betekenis. Want de zoveelste gadget, het nieuwste snufje, daar gaat het niet meer om. „Hout, plastic? Het gaat om de intelligentie waarmee het gemaakt is.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden