Meer analytisch vermogen dankzij een brilmontuur

Leuk, politiek!, denk ik tegenwoordig bij nieuwe programma's in aanloop naar 15 maart. Zo vlammend was mijn verkiezingskoorts niet eerder. Sterker, ik denk dat wie bijna niets aan politiek doet, kijkers misloopt (kom op, 'RTL Late Night'). Het wordt spannend met al die verschuivingen, en niet alleen politici, ook programmamakers proberen grip te krijgen op de verkiezingscampagne.


Hoe paaien partijen ons en hoe moeten we hun uitingen beoordelen? De aangekondigde debatten en talkshowspecials zoals 'Pauw & Jinek' binnenkort, richten zich vooral op inhoud. Ach, die inhoud... daar gaat het maar zo weinig over, liet journalist en oud-PvdA-Kamerlid Myrthe Hilkens gisteren zien.


Van haar vierdelige onderzoekserie 'What the Hague' (NTR) vallen de schellen me van de ogen. 'What the F*&%ck', zegt die titel eigenlijk. Gaat dat zó in Den Haag, die politieke beïnvloeding? Met een stropdas in de juiste kleur? Een metalen en geen plastic brilletje? En oké, opgestroopte mouwen, maar dan wel van een duur slim fit-overhemd in plaats van bij een achteloos SP-bloesje?


Hilkens zegt niet dat doorgewinterde politici alle technieken even bewust inzetten maar ontdekt wel via MRI-scanonderzoek dat kiezers hen zo bekijken. Een campagne is een mix van beeldvorming, de juiste woorden in het juiste frame, statistiek, online invloed en gunstig staan in pers en peilingen. De centrale vraag is eigenlijk: welke vorm kiezen politici om hun inhoud overgebracht te krijgen en zijn wij ons daarvan bewust?


Zij gaat verder dan het andere format dat gisteren aftrapte: het Human-programma 'Politicologica'. Dat richt zich op framing: de eigen partij in een positief kader zetten en de concurrent in een negatief kader. Sinds de PvdA bijvoorbeeld de Partij voor de Allochtonen wordt genoemd met een stelletje 'softe theedrinkers', kleeft de 'mislukking van de multiculturele samenleving' die partij aan.


Terug naar 'What the Hague'. De non-verbale communicatie zou wel eens veel dominanter kunnen zijn dan we denken. "Met een metalen brilmontuur schrijven mensen je 20 procent meer analytisch vermogen toe", zegt een imagocoach bijvoorbeeld. Bingo, Mark Rutte. Hij won ook al toen leerlingen van een internationale basisschool uit onze lijsttrekkers de meest betrouwbare 'kapitein' voor een boottripje moesten kiezen. Pechtold was te oud, Roemer te blij en niet serieus. Rutte won vanwege zijn blauwe jasje en das, en zijn formele blik. Zijn dat maar kinderen? Klopt, maar we kijken allemaal zo naar leiders, legt hoogleraar leiderschap Janka Stoker uit. De inhoud is te veelomvattend, dus richten we ons maar op andere factoren. Betrouwbaarheid, inspiratie en authenticiteit bijvoorbeeld.


Wie is er nog authentiek in dit manipulatiegeweld? Jeetje, ik hoop dat ik in vier afleveringen niet helemaal sceptisch word. Hilkens verliet zelf de Kamer omdat ze te veel moest inleveren op haar authentieke verhaal. Nu vraagt ze kandidaat-Kamerlid Peter Kwint (32) van de SP hoeveel hij bereid is van zichzelf in te leveren. Hij heeft tatoeages, doet aan vechtsport, stuurt tweets met tips voor takkeherrie-bandjes. Hij kreeg al eens kritiek op zijn frommelige bloesje en spijkerbroek in de gemeenteraad, maar oké, hij is bereid zich aan te passen als zijn verhaal daardoor beter gehoord wordt. "Tot 15 maart kan ik in ieder geval nog mezelf zijn", verzucht hij. Wat een crime, die politiek.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden