Meer aandacht voor kindermishandeling, maar werkt dat ook?

Kinderombudsman Margrite Kalverboer.Beeld anp

Gemeenten doen meer om kindermishandeling te voorkomen, maar ze weten niet of de juiste ouders en kinderen wel bereikt worden. Een groot probleem, schrijft de Kinderombudsman in een rapport dat vandaag verschijnt.

169 gemeenten vulden op vraag van Kinderombudsman Margrite Kalverboer een online vragenlijst in. Kalverboer concludeert op basis daarvan dat gemeenten de afgelopen drie jaar meer zijn gaan doen aan voorlichting en ondersteuning. Zo worden professionals beter getraind in hoe ze kindermishandeling kunnen signaleren en hoe ze de 'meldcode kindermishandeling' moeten toepassen.

Onder de maat

Toch zijn er ook nog steeds gemeenten (5 procent) die niet of nauwelijks preventief beleid hebben. Nog eens 18 procent scoort op dat punt onder de maat. Kinderombudsman Margrite Kalverboer vindt dat onbegrijpelijk. “Deze gemeenten doen op papier dus helemaal niets of bijna niets om kindermishandeling te voorkomen.”

Volgens Kalverboer is er in het algemeen nog te weinig beleid gericht op voorlichting aan jonge ouders over geweldloos opvoeden, huilgedrag van baby's en het shakenbabysyndroom.

Probleemgezinnen en armoede

Al kunnen gemeenten nog veel meer doen om mishandeling in risicogezinnen te voorkomen, vergeleken met drie jaar geleden is er wel sprake van verbetering. In 2014 was bijvoorbeeld geen enkele risicocategorie bij minstens de helft van de gemeenten in beeld. In 2017 weet 75 procent van de gemeenten hoeveel kinderen en gezinnen een ondertoezichtstelling hebben. Iets meer dan de helft van alle gemeenten weet hoeveel multi-probleemgezinnen en gezinscrises er zijn. Dat gemeenten nu meer overzicht hebben komt waarschijnlijk door de verschuiving van verantwoordelijkheden van het Rijk naar gemeenten. 

Waar in 2014 twee derde van de gemeenten voor geen enkele doelgroep specifiek beleid had ontwikkeld, is dat nu nog slechts in een derde van de gemeenten het geval. Gemeenten die wel speciaal beleid maken richten zich met name op kinderen die te maken hebben met armoede. Ook is het aantal gemeenten dat extra aandacht heeft voor kinderen in asielzoekerscentra gestegen (van 1 naar 14 procent).

Volgens de 169 ondervraagde gemeenten is ook de samenwerking met lokale instanties verbeterd. Kinderen en jongeren zelf worden daarentegen nauwelijks actief betrokken bij beleidsvorming.

Het rapport van de Kinderombudsman verscheen vanochtend, bij de start van de Week tegen Kindermishandeling. De gegevens gaan louter over het gemeentelijke beleid, niet of mishandeling daadwerkelijk toe- of afneemt. Wel gaat de Kinderombudsman ervan uit dat betere preventie altijd bijdraagt aan een vermindering van kindermishandeling.

'Kinderen denken groots, dus geef ze een stem'

Overal ter wereld komen kinderen vandaag op voor hun rechten. Ze stormen het Europees Parlement in Brussel binnen en het hoofdkwartier van de Verenigde Naties in New York. De presidenten Macron van Frankrijk en Bachelet van Chili krijgen bezoek. In Tadzjikistan presenteren kinderen een tv-programma. En een heel stel traint mee met sterspelers van de Turkse voetbalclub Galatasaray. In Accra schetsen kinderen uit acht Afrikaanse landen de door hen gewenste toekomst in een Ted Talk.

Op 20 november 1959 is de Universele Verklaring van de Rechten van het Kind aangenomen door de VN. In 1989, op dezelfde datum, volgde het Kinderrechtenverdrag. Nu wordt 'Kinderrechtendag' voor het eerst breed gevierd. Uit onderzoek van Unicef onder 14.000 kinderen blijkt dat de helft van de kinderen het gevoel heeft dat zijn mening er niet toe doet. In Zuid-Afrika en Groot-Brittannië voelen ze zich het minst gehoord. Bijna de helft van de kinderen vertrouwt er niet op dat wereldleiders goede beslissingen nemen. Brazilië scoort het minst met 81 procent jonge sceptici. In India heeft 70 procent van de kinderen juist wél vertrouwen in de leiders.

Vorige maand al reisden jongeren vanuit verschillende landen naar New York om plannen voor een betere toekomst te delen. Unicef Nederland stuurde de 15-jarige Suze van Swam. Ook zij roept de wereldleiders vandaag op om de jeugd te laten participeren in beslissingen. "Want wij zijn het die moeten dealen met de effecten."

Waarom niet een kind-adviseur op elk ministerie en in het bedrijfsleven, stelt zij voor. "Kinderen hebben goede, creatieve ideeën, zij denken groots! Laat volwassenen vandaag beginnen met luisteren, dan is er pas echt reden voor een feestje."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden