Meer aandacht voor instroomprobleem jonge kunstenaars terecht

AMSTERDAM - De reacties uit de sector van de podiumkunsten op het voorstel van J. Riezenkamp dat meerjarig gesubsidieerde kunstinstellingen zich meer moeten gaan inzetten voor jong talent zijn overwegend welwillend. Natuurlijk moeten talentvolle jonge kunstenaars een kans krijgen en het circuit ìs vaak te gesloten, maar, aldus het commentaar: dat doen we al of, dan moeten de opleidingen ook strenger selecteren.

SHIRAH LACHMANN

Riezenkamp, directeur-generaal culturele zaken van OC & W, lanceerde zijn voorstel afgelopen maandag tijdens een conferentie over de podiumkunsten. Gezelschappen zouden een deel van hun subsidiegelden moeten reserveren voor het bieden van werkervaring aan talentvolle jonge kunstenaars. Daarnaast zou het Fonds voor de Podiumkunsten plannen hiervoor moeten beoordelen.

Bij dat laatste voorstel zetten een aantal mensen hun vraagtekens. Michael de Roo, zakelijk directeur van het Nederlands Dans Theater (NDT), zou het een gevaarlijke ontwikkeling vinden. “Het is de vraag of artistieke plannen wel aansluiten bij de artistieke ideeën van de beoordelaars.” Rudolf Wolfensberger, directeur van het Contactorgaan Nederlandse Orkesten (CNO), voorziet vooral “een ongelooflijke papierwinkel en veel reguleringen.”

Overigens menen beiden dat hun instellingen bepaald niet stilzitten wat betreft de jonge kunstenaars. Wolfensberger noemt het project voor jonge instrumentalisten, die een seizoen lang werkervaring kunnen opdoen bij een aantal zeer verschillende orkesten. Daarnaast staat er een project assistent dirigentschappen op stapel. Het Rotterdams Philharmonisch Orkest ziet beide projecten als zijn 'maatschappelijke taak', aldus directeur Paul Zeegers. “Wij moeten gelegenheid creëren voor onervaren musici om in het circuit te komen.”

Bij NDT is het niet anders, meent De Roo. Zo krijgen jonge choreografen de kans, vooral bij NDT2, om choreografieën te maken - “dat gebeurt uit de bestaande gelden, zonder extra subsidies.” Terwijl bij de produktie 'Arcimboldo' dansers in opleiding werden betrokken, die zo podiumervaring konden opdoen.

Maar de directeur van het NDT heeft een veel prangender vraag over het voorstel. “Moet je dan niet ook de opleidingen gaan doorlichten op kwaliteit?” Het aantal kunstenaars dat van de verschillende opleidingen afkomt, is volgens De Roo te hoog. Een mening die Wolfensberger en Hans Verhoeven, zakelijk leider van Theater van het Oosten, met hem delen.

Verhoeven meldt dat de 'geringe selectie' ook binnen de Vereniging van Nederlandse Toneelgezelschappen (VNT) al aan de orde kwam. “Wij nemen veel jonge acteurs, regisseurs en ontwerpers aan, maar we merken dat hun niveau niet beantwoord aan onze eisen. De opleidingen zouden iets meer naar de praktijk moeten kijken.” Geld reserveren, speciaal voor die jongeren, vindt hij 'onzinnig'.

Die kritiek noemt Sybren Piersma, directeur van de Amsterdamse Hogeschool voor de Kunsten, 'een beetje hilarisch'. Hij vermoedt dat er twee zaken door elkaar worden gehaald: de wel degelijk strenge selecties èn een te groot aantal opleidingen, waardoor er teveel mensen op de markt komen. Hij meent “dat men eerst maar eens in eigen hart moet kijken, want in onze selectiecommissies zitten ook mensen uit datzelfde beroepenveld.”

Ger Thijs, samen met Johan Doesburg artistiek leider van Het Nationale Toneel, vermoedt dat staatssecretaris Nuis met het voorstel van zijn directeur-generaal vooral “een dwarsverband zoekt tussen cultuur en onderwijs”. Alle gezelschappen zíjn al gespitst op de afstudeerders van de toneelscholen. “Ik volg nu al jongeren die in hun derde jaar Maastricht zitten. Op regisseurs zijn we nog meer gespitst. Wij hebben heel hard gastregisseurs nodig.”

Wat ten slotte is de mening van het Fonds voor de Podiumkunsten? Directeur Henk Scholten denkt dat er verwarring ontstaat omdat nog onduidelijk is welke vorm het voorstel zou moeten krijgen. Als de gezelschappen zelf een deel van hun subsidies moeten reserveren, acht hij het 'niet zinnig' dat zijn instelling een oordeel zou moeten vellen. Buiten dat hoort hij geluiden uit het veld van kunstenaars die juist zelf hun keuzes willen maken. “Nu dreigt het artistieke juk van zo'n gezelschap.” Bovendien, meent Scholten, lijkt het voorstel te impliceren dat er geen plaats is voor nieuwe gezelschappen. “En dat gaat dwars tegen het Kunstenplan in.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden