'Meer aandacht hoogbegaafdheid nodig'

interview | Jarig Centrum voor Begaafdheidsonderzoek maant lerarenopleidingen

Om het ongunstige onderwijsklimaat voor hoogbegaafde kinderen in Nederland te veranderen, moet er op lerarenopleidingen meer aandacht komen voor het herkennen van signalen van begaafdheid. Dat zegt ontwikkelingspsychologe Lianne Hoogeveen, hoofd van het Centrum voor Begaafdheidsonderzoek (CBO).

Het aan de Radboud Universiteit Nijmegen verbonden CBO bestaat 25 jaar, wat vandaag gevierd wordt met een conferentie over hoe je hoogbegaafde kinderen het beste kunt ontdekken, stimuleren en begeleiden.

"Er zijn veel kinderen die sneller en complexer denken dan hun leeftijdsgenootjes. Die groep wordt nog altijd niet goed bediend en in de klas onvoldoende uitgedaagd. We zien ze daar ontzettend aan onderdoor gaan." Dit werkt niet alleen demotiverend, het kan leiden tot een negatief zelfbeeld of depressiviteit.

Het CBO pleit voor meer aandacht op de pabo voor hoogbegaafde kinderen. Want als het mis gaat, komt dat vaak door een gebrek aan kennis van de docent, zegt Hoogeveen. "Leerkrachten moeten signalen leren herkennen. Als ze al merken dat een kind buitengewoon begaafd is, weten ze vaak niet hoe hiermee om te gaan. Ook heerst er nog altijd een taboe: 'o, daar heb je weer ouders die menen dat hun kind beter is dan de rest'."

Hoeveel (hoog)begaafde kinderen er zijn, is afhankelijk van de definitie. Volgens de klassieke invulling - een IQ hoger dan 130 - is 2,5 procent van de basisschoolleerlingen hoogbegaafd. Maar volgens Hoogeveen krijgt 15 procent wel eens te maken met de problematiek van hoogbegaafdheid.

Kinderen die onvoldoende worden uitgedaagd, leren niet omgaan met tegenslag. Later lopen ze vast omdat ze nooit hebben ervaren hoe het is als iets niet meteen lukt. Ook kunnen kinderen zich onprettig voelen of in een isolement raken als ze merken anders te zijn dan hun klasgenootjes, en daar onvoldoende begeleiding voor krijgen. "Terwijl het wel kan. Er is wel extra begeleiding voor kinderen met ADHD, dyslexie of andere leerproblemen. Die vallen ook meer op: hoogbegaafde leerlingen kunnen zich nog 'verstoppen' achter hun goede resultaten."

Hoogeveen begrijpt dat er veel gevraagd wordt van leerkrachten. "Maar als staatssecretaris Dekker echt ruimte wil om excellente leerlingen tot bloei te laten komen, is meer aandacht nodig voor hoogbegaafdheid. Het is goed dat er speciale scholen zijn. Maar dan nog moeten hoogbegaafde kinderen ook gewoon terecht kunnen in regulier onderwijs."

Docenten vinden het soms moeilijk een kind tegenover zich te hebben dat slimmer is dan zijzelf. "Maar dat hoeft geen probleem te zijn. Want wat is slimmer? Een volwassene zal altijd meer ervaring en kennis hebben. Een voetbaltrainer hoeft ook niet net zo talentvol te zijn als zijn pupil."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden