Meepraten is het recht van kinderen

Nederland kan nog wel wat verbeteren, blijkt uit KidsRights Index

Arme Afrikaanse landen die het beter doen dan rijke landen als Nieuw-Zeeland, Canada en Italië, dat is de wereld op z'n kop. Kinderrechten komen beter uit de verf in landen als Benin, Mauretanië en Zambia, die percentueel meer investeren in onderwijs, gezondheidszorg en beschermende wetten, zo blijkt de KidsRights Index 2015 die vandaag uitkomt.

Uiteindelijk staan de Afrikaanse landen niet hoog op de index, omdat ze op andere punten als veiligheid en levensverwachting veel lager scoren dan westerse landen. Maar toch. "Dat wij het in het Westen goed doen en zij in Afrika niet, dat beeld mogen we wel bijstellen", concludeert Marc Dullaert, initiatiefnemer van KidsRights, dat opkomt voor de positie van kwetsbare kinderen waar ook ter wereld.

Dullaert is een van de drijvende krachten achter de jaarlijkse index, die voor de tweede keer verschijnt. "We hebben voor de eerste keer een wereldwijde ranking van hoe landen het doen met kinderrechten, waarbij we naast bekende thema's als onderwijs, levensverwachting en veiligheid ook kijken naar de omgevingsfactoren die kinderrechten moeten borgen, zoals goede wetgeving, het budget dat beschikbaar is, of groepen dezelfde rechten hebben. Behalve vergelijken kun je ook kijken hoe wij het zelf doen."

Daaruit blijkt dat ook Nederland nog wel wat kan leren van de gegevens die de Erasmus Universiteit in Rotterdam heeft verwerkt. Voor wie Dullaert een beetje volgt, kan dat geen verrassing zijn.

Nederland schiet vooral tekort als het gaat om participatie. "Kinderen zijn ontvangers, we zien ze niet als volwaardige deelnemers, terwijl het over hen en hun toekomst gaan. Zij zijn de nieuwe volwassenen, zie ze dan ook als de nieuwe veranderaars", zegt Dullaert. "Ze hoeven niet in het parlement te zitten, maar je kunt ze wel mobiliseren in plaats van beslissingen te nemen over hun hoofden heen. Middelbare scholieren zijn heus wel in staat om mee te praten en keuzes te maken."

Nederland praat met de mond wel over participatie van kinderen, zegt Dullaert, maar door de jaren heen komt het niet tot echte inspraak. "Kijk naar een van de laatste grote veranderingen in de jeugdzorg, daar is met jongeren niet of nauwelijks over gesproken, die verandering - van provincie naar gemeente - is gewoon doorgevoerd."

Discriminatie van kinderen uit bepaalde groepen komt voor in bijna alle 165 landen die het VN-Verdrag voor de Rechten van het Kind hebben ondertekend. Ook in Nederland, al is het hier minder schrijnend dan in sommige andere landen. Maar dat Duitsland ondermaats scoort op het gebied van non-discriminatie (toegang tot onderwijs en zorg) laat zien dat Nederland waakzaam moet zijn, zeker nu de discussie is opgelaaid over een sobere opvang van vluchtelingen waarin het gevaar schuilt dat tweederangs burgers ontstaan.

"Vluchtelingen met een officiële verblijfstatus hebben gelijke rechten, daar zijn de Europese wetgeving en het VN-verdrag over de kinderrechten duidelijk in", zegt Dullaert. "Over versobering valt niet te onderhandelen."

De KidsRight Index is samengesteld op basis van gegevens van Unicef en het VN-Comité voor de Rechten van het Kind uit de 165 landen die het Verdrag voor de Rechten van het Kind hebben ondertekend.

Toptien KidsRights Index 2015

De toptien:

1.Noorwegen

2.Nederland

3.Portugal

4.IJsland

5.Slowakije

6.Spanje

7.Ierland

8.Zweden

9.Tunesië

10.Frankrijk

Thailand (25) en Maleisië (27) krijgen van KidsRights een eervolle vermelding omwille van hun relatief hoge ranking.

Onderaan staan Vanuatu, Centraal-Afrikaanse Republiek, Angola, Afghanistan, Tsjaad, Niger, Sierra Leone, Lesotho, Guinea-Bissau en Equatoriaal-Guinee.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden