Medische schandpaal is een slecht idee

Minister Schippers wil voor ziekenhuizen de plicht om medische missers openbaar te maken aanscherpen. Maar is dat wel zo'n goed doordacht plan? Zijn de gevolgen wel goed in kaart gebracht en kan dit niet averechts werken?

Al in 1985 deed ik onderzoek naar zogenoemde iatrogene ziekten: ziekte en dood door medisch handelen. In Amerika heerste in die tijd al het idee dat alles in ziekenhuizen openbaar moest zijn en dat alle missers aan de kaak moesten worden gesteld. Dat leidde daar tot een uitgebreide defensieve geneeskunde. De dokters waren erg bang dat ze zouden worden aangeklaagd en deden veel te veel onderzoek, om er maar niet van te kunnen worden beschuldigd dat ze zaken niet hadden gedaan. Ook werden er veel te veel onnodige ingrepen gedaan. De dokters wilden geen claim aan de broek. In ons land was men bang dat die claimcultuur ook naar hier zou overwaaien.

Helaas is dat toch gebeurd. Ook hier is defensieve geneeskunde steeds meer aan de orde: artsen doen onderzoek en ingrepen om maar niet te kunnen worden aangeklaagd. Dokters doen te veel, omdat ze minder doen te gevaarlijk vinden. Ze zijn angstig om met de Inspectie voor de Gezondheidszorg geconfronteerd te worden.

Het lijkt mij een onverstandig besluit van Schippers om medische missers en hun schade openbaar aan de orde te stellen en daarbij naam en toenaam van arts en ziekenhuis te vermelden. De zorg zal er erg duur van worden, want het stimuleert defensieve geneeskunde.

Overbodige onderzoeken

Er zullen steeds meer overbodige onderzoeken worden gedaan, wat in een vicieuze cirkel leidt tot meer bijwerkingen en onnodige schade aan de patiënt. Ook het vertrouwen van patiënten in hun dokters zal er sterk onder lijden. En dan is de kwaliteit van de zorg in het geding.

Dokters dienen echter wel te leren van hun fouten. Ik heb dat zelf als huisarts uitgebreid gedaan en ook beschreven. In ziekenhuizen zullen zonder schroom fouten en bijna-fouten moeten worden besproken, als leermomenten voor alle artsen. Geef ook aan patiënten fouten toe en bespreek ze uitgebreid met hen of met de naasten van de patiënt. Probeer als arts en als ziekenhuis de missers niet te verstoppen en vooral niet te ontkennen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden