Medische behandeling roker gaat andere zorg verdringen

Boodschap artsen na onderzoek: Verkoop geen tabak aan nieuwe generaties

Moeten rokers zich schuldig voelen over hun zorgkosten? Over een paar jaar wel.

Dat valt op te maken uit een onderzoek van de Stichting Economisch Onderzoek. Op dit moment kost de gezondheidszorg voor (ex)-rokers jaarlijks rond de vier miljard euro. Maar doordat rokers gemiddeld eerder overlijden, spaart de samenleving ook zorgkosten uit - zelfs nog iets meer dan vier miljard.

Daarmee is de gezondheidszorg in Nederland met het huidige aandeel rokers - een kwart van de volwassenen - goedkoper uit dan in de droomsituatie van veel dokters: een land waarin geen enkele burger ooit aan een sigaret heeft gelurkt.

Maar die balans gaat omslaan, aldus de SEO, voortgekomen uit de Universiteit van Amsterdam. Door betere zorg stijgt de levensverwachting van de roker. Bovendien komen er nieuwere - en duurdere - medicijnen en behandelingen voor ziektes die veel voorkomen onder rokers.

Daardoor ontstaat een situatie waarin rokers het zorgbudget gaan aanspreken: hun behandeling gaat ten koste van de zorg voor anderen. Wanneer dat moment is aangebroken, is nog onduidelijk.

Het onderzoek wijst erop dat roken ook ten koste gaat van de productiviteit op het werk. Een deel van de ziektedagen, van het aantal mensen dat arbeidsongeschikt raakt en van de sterfgevallen vóór de pensioenleeftijd is aan roken toe te schrijven. Dat kost Nederland als geheel minstens vijf miljard per jaar. Niet-rokers betalen daar netto niet aan mee. Een groot deel van het inkomensverlies is immers voor de rokers zelf, en daarnaast moeten ze tabaksaccijns betalen. Die belastingopbrengst - jaarlijks twee miljard - komt ook ten goede aan niet-rokers.

De verloren levensjaren kosten de gemiddelde roker ook AOW; economisch gesproken is dat weer een voordeel voor niet-rokers, die daaraan niet hoeven mee te betalen. Ro ken wordt dus vooral betaald door de rokers zelf, maar wie begint op zijn achttiende heeft daar vaak geen idee van. Veel rokers denken nog steeds dat al die gezondheidsklachten hen niet zullen treffen.

De onderzoekers hebben ook immateriële zaken in geld uitgedrukt, zoals het verlies aan levensjaren en het genot van het roken. Dan vallen de rokerskosten een stuk hoger uit. In een voorzichtig scenario is dat ruim 20 miljard euro per jaar, in een extremere berekening zelfs het dubbele. In dat laatste geval zou het per burger jaarlijks gaan om ruim 2000 euro - zij het dat vooral de rokers dus daarvoor opdraaien.

Het onderzoek is betaald door de Stichting Eindspel Tabak, waarin artsen zich hebben verenigd met het doel om alle sigaretten de wereld uit te krijgen. Veel mensen denken bij roken nog uitsluitend aan longkanker en vaatproblemen, maar de laatste jaren is het lijstje rokersrisico's flink uitgebreid: met bijvoorbeeld diabetes, reuma en zelfs blindheid. De artsen pleiten voor wetgeving zodat geen tabak meer mag worden verkocht aan nieuwe generaties.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden