'Medicatie Jansen Steur kan psychose hebben veroorzaakt'

Ex-collega's kraken behandeling Twentse neuroloog

Toenmalig neuroloog Ernst Jansen Steur heeft een patiënte die later een einde aan haar leven maakte een aanwijsbaar foute diagnose gegeven. De medicijnen die hij haar verstrekte, kunnen goed tot grote verwarring en mogelijk een psychose hebben geleid. Maar volgens experts valt niet te zeggen of die vervolgens ook tot haar zelfdoding leidde.

De diagnose was fout, zei hoogleraar neurologie Erik Wolters, expert in de strafzaak tegen de Twentse oud-specialist, gisteren voor de rechtbank in Almelo. Jansen Steur vertelde de vrouw in 1996 dat ze leed aan MSA, een zeldzame ziekte die lijkt op Parkinson, maar de patiënt veel sneller treft. "De symptomen had deze patiënte al in 1981, terwijl de levensverwachting vanaf een diagnose negen jaar is." Bovendien liet de patiënte geen van de stoornissen in bijvoorbeeld motoriek zien die een aanwijzing zijn van deze ziekte.

Wolters zat rond die tijd met Jansen Steur in een neurologenwerkgroep die een standaard opstelde voor onder meer behandeling van Parkinson. "Uit die tijd ken ik hem als een integer dokter, met hart voor de patiënt." In de 'MSA-zaak' handelde Jansen Steur beduidend minder, oordeelde Wolters. De beklaagde neuroloog twijfelde over diagnoses, maar overlegde niet met collega's. Bovendien negeerde hij andere mogelijkheden, zoals ernstige psychische problemen. De combinatie aan medicijnen die de vrouw binnenkreeg, kan heel goed tot verwarring hebben geleid en mogelijk zelfs tot (terugkeer van) een psychose.

Expert Jos Snoek, die in dezelfde tijd als Jansen Steur als neuroloog in een algemeen ziekenhuis werkte, oordeelde iets milder. "In het begin is de diagnose MSA begrijpelijk. Ik kan me niet voorstellen dat hij geen verschijnselen zag. Maar het beloop van de ziekte paste helemaal niet bij dit ziektebeeld. Dan had de vrouw heel snel achteruit moeten gaan."

Jansen Steur was volgens Snoek gefixeerd op zijn eerste diagnose. De keuze om de patiënte te gaan behandelen met een middel dat toen alleen werd voorgeschreven bij een andere aandoening, Alzheimer, vond hij riskant. Het was bekend dat één op de drie Parkinsonpatiënten daar ernstige bijwerkingen van ondervond.

Jansen Steur twijfelde zelf aan zijn diagnose en zette daarom in het dossier 'wsch' ('waarschijnlijk'). Maar hij deelde die twijfel niet met zijn patiënte. "Als je dat doet, vragen mensen zich af 'waarvoor zit ik hier'." De vrouw was doodsbenauwd dat ze ook ALS had - ze las een brief aan de huisarts die niet voor haar bedoeld was. Volgens Jansen Steur had hij haar man verteld dat deze spierziekte juist was uitgesloten.

Naar eigen zeggen vertelde Jansen Steur de nabestaanden van de vrouw kort na haar zelfdoding dat ze toch niet aan MSA heeft geleden. Maar de nabestaanden zeggen dat ze dit pas later in het obductierapport zagen. "U zit hier schandalig te liegen", aldus de aanklager tegen Jansen Steur.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden