Mediamagnaat Berlusconi heeft nu ook staats-tv in handen

Italië's nieuwe premier en mediamagnaat Silvio Berlusconi zal niet alleen zijn eigen kranten en tv-stations gebruiken om zijn macht te vergroten, hij zal ook de potentieel kritische staatsomroep Rai de nek omdraaien, vrezen zijn tegenstanders.

ROME - Tegenstanders van Silvio Berlusconi zien het als een teken aan de wand: zijn allereerste toespraak hield de nieuwe premier rechtstreeks op tv- uiteraard niet bij de publieke omroep Rai, maar op zijn eigen Canale 5, zonder kritische vragen van de presentator. Om negen uur 'savonds verscheen hij in een praatprogramma van de Rai: met vriend en presentator Bruno Vespa.

Berlusconi is eigenaar van Italië's grootste uitgeverij, Mondadori, die niet alleen boeken op de markt brengt, maar ook zo'n vijftig tijdschriften. Het meest bekende en invloedrijke is wel het opinieweekblad Panorama. Ook het dagblad Il Giornale is zijn eigendom. Daarnaast bezit zijn familie bijna de helft van de aandelen van Mediaset, 'slands grootste commerciële tv-station.

Berlusconi's tegenstanders vrezen dat hij zijn eigen drie commerciële tv-kanalen ongelimiteerd zal gebruiken om zichzelf en zijn politiek te promoten. En ook dat hij de staatsomroep Rai zal proberen te controleren, door daar goedgezinde directeuren en hoofdredacteuren te benoemen.

Gianfranco Fini, de beoogde vice-premier, heeft al een tipje van de sluier opgelicht. ,,Binnen een maand zullen wij de top van de Rai hebben vervangen. Ik hoop dat we dan niet langer te maken zullen krijgen met mensen als Roberto Benigni en Marco Travaglio'', zei hij gisteren.

Benigni, komiek en filmregisseur, heeft tijdens de verkiezingscampagne in een Rai-programma de draak met Berlusconi gestoken (,,Ik ben hier om over Berlusconi te praten, niet over politiek''). Travaglio was de man die in een satirisch programma zijn boek presenteerde over de mogelijk maffiose herkomst van Berlusconi's startkapitaal.

,,Natuurlijk, het nieuwe parlement krijgt de zeggenschap over de Rai'', zegt Edoardo Novelli, docent massacommunicatie aan de Universiteit van Siena. ,,Maar ik geloof niet dat alle kritische journalisten van het scherm verdwijnen. Berlusconi zal toch de schijn van onpartijdigheid willen ophouden, hij weet dat hij anders echt in problemen komt.''

Ook John Gray, docent politicologie aan de Universiteit van Rome, denkt niet dat het zo'n vaart zal lopen. ,,Het is waarschijnlijker dat Berlusconi, zakenman als hij is, de Rai zal privatiseren. En een geprivatiseerde Rai zou heel goed een a-politieke Rai kunnen zijn.''

Berlusconi lijkt, ondanks de druk van buitenaf, niet van plan zijn eigen drie tv-kanalen te verkopen: ,,Mediaset is door mij en mijn familie opgebouwd. Zoiets doe je niet zomaar van de hand.'' Maar wellicht doet hij het bedrijf officieel over aan zijn twee oudste kinderen.

Want het tv-station is voor Berlusconi een nuttig politiek instrument. Tijdens de verkiezingscampagne verscheen hij veel vaker op zijn tv-kanalen dan rivaal Francesco Rutelli. Op Rete 4 (Net 4) zagen de kijkers een prachtige Berlusconi met op de achtergrond een strakblauwe hemel. Als Rutelli op de buis verscheen, was de beeldkwaliteit ineens opvallend slecht.

,,De drie goed bekeken kanalen hebben hem absoluut geholpen de verkiezingen te winnen'', zegt Edoardo Novelli. ,,Maar in 1996, toen Berlusconi ook een gooi naar het premierschap deed, verloor hij. De televisie is een belangrijke factor, maar geen beslissende.''

MEER NIEUWS OP PAGINA 5

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden