Mediakoning John de Mol heeft De Telegraaf nodig

John de Mol tijdens de onthulling van zijn portret in The Wall of Fame in het Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid. Beeld ANP Kippa

John de Mol weigert zich terug te trekken uit de overnamestrijd rond TMG. Waarom wil hij per se De Telegraaf hebben?

Het gevecht rond de Telegraaf Media Groep (TMG) krijgt met de dag ruwere trekken. Topmannen die aan de kant worden geschoven en twee grootaandeelhouders die samenspannen tegen de derde grootaandeelhouder John de Mol.

Wat de uitkomst ook wordt, het is uitgesloten dat De Mol tegen het Belgische Mediahuis en de familie Van Puijenbroek zegt: Hier heb je mijn aandelen. “Dan heeft hij 21 procent van de 300 miljoen euro die TMG nu waard is. Dat is een grijpstuiver voor De Mol”, zegt schrijfster en media-adviseur Marianne Zwagerman.

Media City

Quote schat de mediakoning op een vermogen van 2,5 miljard euro. Daarmee kan hij naar een tropisch eiland vertrekken en zich elke dag de vraag stellen onder welke boom hij vandaag gaat liggen. Maar daar wordt De Mol erg treurig van, zei hij vorige maand in een interview met De Telegraaf.

Hij wil een groot Nederlands mediabedrijf opzetten. “Media City aan de Basisweg in Amsterdam”, zegt De Mol daarover. “Met studio’s, met radio, met redacties, en de dikste glasvezel die in Nederland te vinden is.” Dat is zijn droom. Al jaren. En al jaren wil De Mol dat samen doen met TMG. Hij gelooft in het bedrijf, in de merken Telesport, Privé en De Financiële Telegraaf, zegt Zwagerman.

“De Mol heeft niet alleen dat enorme aandelenpakket, maar ook een joint venture met TMG waar de radiotak in zit en ook de tv-ambities in zijn ondergebracht.” Zwagerman begrijpt wel waarom De Mol weigert om TMG op te geven. “Hij kan niet verliezen. In het slechtste geval krijgt hij een hogere prijs voor zijn aandelen.” Drie maanden geleden, vóór de overnamestrijd, bewoog de koers rond de 3 euro. Vandaag is een aandeel TMG 6,50 euro waard. Maar toen De Mol zijn eerste aandelen Telegraaf kocht, in 2007, betaalde hij nog 24 euro.

Toch valt het verlies mee, zegt Zwagerman. De miljardair kocht in 2007 ongeveer 7 procent van de aandelen. De rest van de 21 procent die hij bezit, kocht hij later voor een lagere prijs. Daarbij is in 2013 een enorm dividend uitgekeerd toen TMG de aandelen van de Duitse tv-zender Prosieben verkocht. “En hij heeft inmiddels driekwart van Sky Radio in handen gekregen”, zegt Zwagerman.

Opmerkelijke deal

Dat was de uitkomst van een opmerkelijke radiodeal die TMG en De Mol vorig jaar sloten. Een deal die deels verklaart waarom de overnamestrijd zo hard is. De radiozender Sky Radio, Radio Veronica (TMG) en Radio538 en Slam (Talpa) werden ondergebracht in een nieuw bedrijf. Talpa kreeg 77 procent van de aandelen, TMG 23. Met zijn meerderheidsaandeel in het radiobedrijf bereikt De Mol nu 7 miljoen luisteraars. Een uitstekende deal dus voor De Mol.

“TMG heeft dat gewoon weggegeven”, zegt Zwagerman. Volgens haar werkt dat door in de slechte relatie die De Mol heeft met de andere aandeelhouders van TMG. “Aanvankelijk zou TMG ook nog 27 miljoen euro toeleggen. Het persbericht was de deur al uit. Dat is teruggedraaid. Dat was ook echt te gek. Ik denk dat toen bij Van Puijenbroek de schellen van de ogen zijn gevallen en hij zich heeft afgevraagd of de raad van bestuur voor John de Mol werkt of de belangen van TMG en de rest van de aandeelhouders dient.”

Onveilige wateren

Van Puijenbroek gebruikt geregeld de term ‘veilige haven’ als hij het over de toekomst met Mediahuis heeft. Oftewel: de Telegraaf Media Groep verkeert nu in onveilige wateren. Om de uitgeverij daar doorheen te loodsen, nam de raad van commissarissen - waar Van Puijenbroek deel van uitmaakt - een ingrijpend besluit. Topman Geert Jan van der Snoek en zijn financiële man Leo Epskamp werden op non-actief gesteld. “Dat is voor mij het bewijs dat de raad van bestuur niet loyaal is aan de koers van TMG, maar aan De Mol.”

Van der Snoek en Epskamp pikken het niet dat zij op een zijspoor zijn gezet. Het Financieele Dagblad meldt dat zij naar de rechter stappen. Daar kunnen ook De Mol en Van Puijenbroek terechtkomen als het gevecht ontaardt in een nare en dure juridische strijd. Omdat De Mol een hoger bod heeft neergelegd dan Mediahuis, maar de familie Van Puijenbroek daar niet over wil praten, overweegt de mediakoning naar de Ondernemingskamer te stappen. “Ik sluit niet uit dat hij daar succes heeft”, zegt Zwagerman. “De raad van commissarissen heeft wel een beetje raar gehandeld. De Vereniging van Effectenbezitters zegt ook dat dit niet kan, wat TMG nu doet.”

Internationale concurrentie

De vasthoudendheid waarmee De Mol probeert TMG naar zijn hand te zetten, verbaast mediadeskundigen niet. Dit past precies in de koers die De Mol al ruim tien jaar geleden inzette. In de tijd dat hij met Talpa-tv begon, in 2004, maakt De Mol er geen geheim van dat hij meer wilde dan tv-producties bedenken en uitvoeren. 

Toen al wilde hij Talpa-tv onderbrengen in een joint venture met TMG. Zwagerman voerde destijds de onderhandelingen namens TMG met Talpa. “De zender draaide vooral om voetbal. Daarom wilde De Mol verder met Telesport. Niemand bij TMG wilde dat, maar geen mens durfde dat tegen John te zeggen.” 

Het project mislukte, waarna De Mol zijn eerste aandelen TMG kocht. Wat De Mol in de gaten had, was dat de mediawereld steeds internationaler werd. Google en Facebook pakken de advertentie-inkomsten, Nederlandse media blijven achter met de kruimels. Maar hoe kan je op tegen dat soort internationale grootmachten? Door nationaal nog groter te zijn, is het antwoord van De Mol.

Dat kan door tv, radio, krant en online media samen te voegen, zoals nu bijvoorbeeld gebeurt met ‘The Voice of Holland’. Dat programma is ook online en op Radio 538 sterk aanwezig.

Met TMG erbij heeft hij er nieuwe kanalen bij. Hoe een krant als De Telegraaf moet aanhaken bij programma’s als The Voice of Holland en ‘Utopia’ is niet bekend. Wel heeft De Mol al laten weten dat hij zich niet met de redactionele inhoud van De Telegraaf gaat bemoeien.

Volgens het FD zijn er plannen om sterjournalisten van De Telegraaf op radio en televisie een podium te geven. Mediadeskundige Albert Treur denkt dat dit precies past in de mediavisie van De Mol. “Hij wil alle media samenbrengen. Als in een tv-programma over een stuk in de krant wordt gesproken, moet je dat met een klik kopen. Daar gelooft hij in.”

Tekst loopt door onder de afbeelding.

Exterieur van het pand van Telegraaf Media Groep (TMG). Beeld ANP

Treur verwijst ook naar uitspraken van De Mol over de ‘fuik-theorie’. Daarmee kan hij via een populair tv-programma op televisie de massa bereiken. Vervolgens kan hij die massa steeds specifieker informatie en entertainment bieden, via online video’s, radio, krantenartikelen, apps en games. Totdat hij uitkomt bij het individu.

Dat is voor adverteerders weer interessant, de miljoenen individuen waar het bedrijf van De Mol een band mee heeft opgebouwd en die hij via allerlei media kan bereiken. Dan heeft hij adverteerders meer bieden te dan de Amerikaanse concurrenten.

Samenwerkingen afdwingen

In het interview met De Telegraaf vorige maand zei De Mol dat hij bij een patstelling zijn conclusies zou trekken omdat hij TMG niet wil beschadigen. Volgens Treur betekent dat niet dat hij van plan is zich terug te trekken. “Hij kan iets afdwingen.

“Een samenwerking met SBS bijvoorbeeld. En Mediahuis is niet erg actief in het domein waar De Mol groot in is. Het zou kunnen dat Mediahuis, TMG en Talpa afspraken maken over online video’s bijvoorbeeld.”

Dat is ook volgens Zwagerman een mogelijkheid. Zij ziet drie mogelijke uitkomsten van de strijd. “Het kan zijn dat ze helemaal van hem af willen als aandeelhouder en hij in ruil daarvoor iets terugkrijgt. Een productiedeal bijvoorbeeld waarbij Talpa de komende tien jaar de videoproducties maakt voor TMG. De Mol kan ook de resterende 23 procent vragen van het radiobedrijf zodat hij geheel eigenaar wordt van Sky Radio, Radio 538, Veronica en Slam.

“Een uitkomst kan ook zijn dat Mediahuis zegt: John, stap maar bij ons in. Ik kan me voorstellen dat hij dat best wil. De mogelijkheden die hij ziet voor TMG ziet hij ook voor de merken van Mediahuis: NRC, De Limburger en De Standaard. De tv-plannen voor TMG kan hij ook voor NRC maken.

“Een derde optie is dat De Mol het proces zodanig weet te vertragen dat Mediahuis afhaakt. Zwagerman: “Dan moeten Van Puijenbroek en De Mol samen praten. Daarom koopt hij alle aandelen op die hij kan kopen, om zo zijn positie ten opzichte van Van Puijenbroek te versterken. Maar hoe de overname ook afloopt, voor De Mol is de uitkomst altijd top.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden