Medewerkers Westerbork achterhalen duizend namen van afgevoerde joden

Kamp Westerbork Beeld EPA

Archiefmedewerkers van Herinneringscentrum Kamp Westerbork hebben de namen achterhaald van 1069 Joden die in 1943 werden weggevoerd uit het joods-psychiatrisch krankzinningengesticht Het Apeldoornsche Bosch. Het laatste grote project om namen van Holocaustslachtoffers uit de Tweede Wereldoorlog in Nederland te achterhalen is daarmee klaar.

Dat heeft het Comité Monument Apeldoornsche Bosch vrijdag bekendgemaakt.

De namen worden tijdens de jaarlijkse herdenking in Apeldoorn op 21 januari voorgedragen. De namenlijst wordt toegevoegd aan het Digitaal Joods Monument en aan Yad Vashem, het Holocaustcentrum in Israël.

Het Apeldoornse krankzinningengesticht werd in de nacht van 21 op 22 januari 1943 in één keer door de Duitse bezetters leeggehaald. Bijna 1100 patiënten, onder wie 75 kinderen, zijn toen in hun pyjama en zelfs naakt in veewagens geladen.

Vijftig personeelsleden moesten mee om onderweg naar vernietigingskamp Auschwitz-Birkenau voor hen te zorgen.In Birkenau zijn alle Apeldoorners regelrecht in vuurkuilen gegooid en levend verbrand. Volgens historici vond de bezetter het niet nodig om voor hen de gaskamers in werking te stellen.

'Door deze handelwijze is nergens genoteerd wie er precies werden afgevoerd uit Apeldoorn. Daarom is dat 70 jaar lang grotendeels onbekend gebleven', zegt Tom Fürstenberg van het comité. Alleen de cartotheek van Het Apeldoornsche Bosch die is opgeslagen bij het Amsterdamse stadsarchief, kon helderheid brengen, maar dat bleef wegens de privacywetgeving tot 2010 gesloten.

Toen de cartotheek eindelijk beperkt toegankelijk was, zijn archiefmedewerkers in de gegevens gedoken. Van 1069 mensen is de identiteit nu met zekerheid achterhaald. De Israëlische ambassadeur Chaim Divon zal samen met schoolkinderen en burgemeester John Berends van Apeldoorn de eerste 100 namen voorlezen tijdens de herdenking. De rest van de namen wordt op een scherm vertoond.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden