'Medea is meestal een man'

Een man kijkt naar de plek waar hij een bosje bloemen neer had willen leggen voor de broertjes Ruben en Julian. Beeld anp
Een man kijkt naar de plek waar hij een bosje bloemen neer had willen leggen voor de broertjes Ruben en Julian.Beeld anp

Wraak speelt vaak een grote rol bij mannen die eerst hun kinderen doden en daarna zichzelf, zegt criminoloog Marieke Liem.

Edwin Kreulen

Criminoloog Marieke Liem promoveerde drie jaar geleden op een onderzoek naar gezinsdrama's. Daaruit bleek ondermeer dat van dit soort daders de helft vrouw is en de helft man. Maar waar bij vrouwen nogal eens 'pseudo-altruïstische motieven' - zoals 'het is beter dat mijn kinderen ook niet meer leven' - de doorslag geven, gaat het bij mannen vaker om wraak.

Dat is het zogeheten Medea-motief naar 'de heks' uit de Griekse mythologie die uit wraak op haar man haar zoontjes vermoordde. In werkelijkheid is Medea dus meestal een man. "Als ik de kinderen niet mag zien, dan jij ook niet", zo vertaalt Liem, die nu aan de universiteit van Harvard werkt, dat motief. "Bij mannen dreigt, anders dan bij vrouwen, vaker het verlies van de hele voogdijschap."

Vindplaats
In dat plaatje past ook de daad van de vader van de Zeister broertjes. Liem waarschuwt wel dat ook mannen niet alleen uit zijn op wraak. "Ook zij kunnen vinden dat de kinderen beter af zijn in het hiernamaals. Bijvoorbeeld als de man ontslagen is en geen toekomst meer ziet voor zijn gezin."

Bijzonder noemt Liem de vindplaats van de lichamen. "Meestal worden die bij elkaar gevonden. Om bijvoorbeeld toch de band aan te geven tussen ouder en kinderen. Misschien was dat praktisch niet haalbaar. Maar het kan ook wijzen op een wraakcomponent: de moeder zo lang mogelijk laten lijden door de lichamen onvindbaar te maken."

Of het drama te voorkomen was, is volgens Liem achteraf moeilijk te beoordelen. "Wel zie je dat mensen die eerst hun kinderen doden en daarna zichzelf, meer waarschuwingen van tevoren afgeven dan mensen die alleen zichzelf doden, of alleen de kinderen. Die combinatie doding-zelfdoding is doorgaans toch minder impulsief. Hoewel het altijd lastig blijft in te schatten wat nou precies een waarschuwing is. Het kan zeker zin hebben om iemand die zegt zichzelf te willen doden, te vragen wat er dan met de kinderen moet gebeuren."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden