Me moeder is een literaire ergernis

Wat kan een mens eigenlijk tegen hebben op de spelling 'me' in 'me moeder'? Natuurlijk, de volle vorm zou 'mijn moeder' moeten zijn, maar die spreken we alleen maar uit bij nadruk. In werkelijkheid zeggen we bijna altijd iets als m'n, en de n is toch al de bescheidenste medeklinker die er is, dus die laten we ook in beschaafde uitspraak bijna altijd weg.

Wat is er dus zo erg aan me moeder? Het is toch ook je moeder? En mevrouw, niet mijnvrouw? Als je naar het systeem kijkt, wordt het allemaal veel regelmatiger als je me moeder, je moeder en ze moeder zou schrijven voor de onbeklemtoonde vormen.

Me lief, me licht, me leeven, van al mijn lot het wiel wordt door uw handt gedreven, zo dichtte de bekende P.C. Hooft in 1625, en daar zou je zo een twitterbericht van kunnen maken. In die tijd maakte de culturele elite zich niet druk om die spelling. Waarom wij dan nu wel?

Ik denk dat het aan de negentiende-eeuwers ligt. Wat deden die dan? In die tijd drong de zogeheten 'volkse spreektaal' door in de officiële literatuur. De spelling werd gebruikt om die volkstaal weer te geven: Zal ik een beetje stroop uit de keuke van me moeder gaan hale? vraagt een volks meisje in een verhaal uit 1848.

In de literatuur is me moeder anderhalve eeuw gebruikt om onbeschaafde, volkse taal te beschrijven. Dat poets je zomaar niet weg. Blijkbaar associëren we me moeder nog steeds met een lagere klasse. Me moeder is dus eigenlijk meer een literaire ergernis dan een taalergernis.

Peter-Arno Coppen is taalwetenschapper, hoogleraar in Nijmegen en op internet actief als 'de Taalprof'.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden