McDonnell Douglas al jaren kansloos

Van onze redactie economie AMSTERDAM - Bij Boeing kunnen ze vliegtuigen leveren in alle maten tussen de 100 en ongeveer 400 stoelen. McDonnell Douglas kon dat niet. Het heeft de MD-90 serie, voor 100 pasagiers of iets meer, en daarnaast de MD11 waar zo'n 300 mensen in kunnen. Maar daar tussen zit niets. En boven de 300 ook niet.

Boeing is leverancier van een vrij volledig assortiment, McDonnel Douglas niet, en dat heeft de tweede vliegtuigbouwer van de VS uiteindelijk opgebroken. Ze hebben het nog wel geprobeerd, in St. Louis. Er waren plannen voor een MD-12, een verlengde versie van de MD-11 voor 375 passagiers. Maar in oktober maakte McDonnell bekend daarvan definitief af te zien; dat was al een veeg teken.

Treurig voor McDonnell was ook dat het nauwelijks nog een vaste klant over had. De enige op dit ogenblik is de Amerikaanse maatschappij Valujet en die heeft geen bijster goede reputatie. Deze zomer stortte een slecht onderhouden toestel van Valujet neer in de moerassen van Florida.

Ingrijpend kan de overname van McDonnell door Boeing zijn voor de toekomstige productie van zeer grote vliegtuigen. Boeing heeft daar plannen voor maar Airbus heeft ze ook, de 3XX. De ontwikkeling van zulke toestellen is dermate kostbaar dat hooguit twee concerns in de wereld daar aan kunnen beginnen. Het was al lang duidelijk dat McDonnell niet bij deze twee zou behoren. Maar een samenwerking McDonnell-Airbus op dit gebied hoorde althans tot de mogelijkheden.

Die weg is nu voor Airbus afgesneden en dat zullen de producenten in Europa niet leuk vinden. Stork wellicht ook niet want dat wilde via dochter Fokker Aviation graag aan het mega-project meedoen.

Monopolie

De overname door Boeing dient nog de goedkeuring te krijgen van de Amerikaanse autoriteiten, die waken tegen monopolievorming. Maar problemen worden niet verwacht. McDonnell Douglas is een te kleine speler op de Amerikaanse markt. Het opgaan in de grootste concurrent wijzigt de marktverhoudingen niet wezenlijk. Zelfs in de VS is Airbus de belangrijkste concurrent voor Boeing.

Van meer belang is de positie van McDonnell op de militaire markt. Toch heeft het concern ook daar kort geleden een forse tegenslag moeten verwerken. Een grote Amerikaanse defensieorder ging naar Lockheed-Martin, niet naar McDonnell Douglas. Het ging om de opdracht voor een nieuw gevechtsvliegtuig. McDonnell is onder meer de producent van de bekende Apache helikopters. De onderneming is ook producent van de Phantom straaljagers en van de Mercury en Gemini-ruimtecapsules.

Maar al staat op dit ogenblik de defensiepoot van McDonnell er niet florissant voor, de fusie met Boeing kan op dat gebied in elk geval uitkomst bieden. Boeing kan het ook hier niet aan en kan een deel van het werk uitbesteden aan de collega's.

Nederland

McDonnell Douglas mag zijn betekenis als civiele vliegtuigbouwer dan grotendeels verloren hebben, in de geschiedenis van de Nederlandse luchtvaart heeft het concern een zeer grote rol gespeeld. In 1934 was de KLM een van de eerste Europese luchtvaartmaatschappijen, zo niet de eerste, die de metalen toestellen van Douglas kocht en de Nederlandse fabrikant Fokker links liet liggen.

KLM-directeur Albert Plesman kocht de DC-2 van Douglas. Een van de toestellen van dit type was de legendarische Uiver. Nog voor de Tweede Wereldoorlog kreeg de KLM de beschikking over de DC-3, het grootste succes uit de luchtvaartgeschiedenis. Van de DC-3 en van de militaire versie (de Dakota) zijn in totaal 13 000 toestellen verkocht.

De KLM is Douglas lang trouw gebleven. Tot in de jaren zeventig was dat concern de grootste leverancier van de KLM, die vloog met de DC-4,6,7,8,9 en 10. Ook met Fokker kreeg McDonnell een band. Begin jaren tachtig zouden de twee samen een vliegtuig lanceren, de MD-82. De toenmalige Fokker-topman Swarttouw presenteerde een model trots op een luchtvaartshow in Parijs. Het werd echter niets,

Misschien is de DC-10 wel het begin geweest van het einde van McDonnell-Douglas. Toen de jumbojets op de markt kwamen, zo omstreeks 1970, waren de Boeing 747 en de iets kleinere driemotorige DC-10 geduchte concurrenten. Toen een DC-10 bij Parijs neerstortte (alle 300 inzittenden kwamen om) bleek een mechanisch mankement de oorzaak. Dat negatieve nieuws is de DC-10 nooit meer te boven gekomen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden