Mbeki erkent met tegenzin groeiende misdaad Z-Afrika

Het duurde 25 minuten voordat de Zuid-Afrikaanse president Thabo Mbeki het heikele onderwerp van misdaad aansneed tijdens zijn openingsrede voor het parlement.

Er zijn groepen mensen die in angst leven, erkende Mbeki gisteren in Kaapstad. Hij beloofde onder meer dat de politiemacht de komende drie jaar zal worden vergroot van 152.000 naar 180.000 en dat de agenten beter betaald zullen worden. Maar hij vroeg ook om meer participatie van de burgers in de strijd tegen de misdaad.

In politieke kringen werd de presidentiële rede als ’tam’ omschreven. Zoals gebruikelijk strooide Mbeki, wiens regeringstermijn in 2009 afloopt, met details die de economische groei van 4,5 procent moesten onderstrepen. „Maar hij kwam minder overtuigend en welbespraakt over dan voorheen”, vond politiek analist Steven Friedman. Hij bespeurde een opmerkelijk gebrek aan bezieling en visie.

Ook de titel van de toespraak kwam niet uit de verf. „Let’s deepen the debate – laten we het debat verdiepen”, impliceerde dat Mbeki vindt dat bijvoorbeeld het misdaaddebat te emotioneel en oppervlakkig is gebleven. Nu zou het dan tijd zijn om de dialoog naar een hoger niveau te tillen. Maar de president kwam niet verder dan erop te wijzen dat armoede, ongelijkheid en werkloosheid basisproblemen zijn waaruit veel andere kwesties voortvloeien. Hij benadrukte de noodzaak van eenheid en samenwerking. „We moeten het lelijke en afstotende uit onze samenleving verwijderen”, zei Mbeki.

Nooit eerder was er met zoveel spanning uitgekeken naar de presidentiële speech. De media, het zakenleven, beroemdheden en de gewone man, ze hadden via de media en sms-, e-mail en brievencampagnes Mbeki gesmeekt om eindelijk te erkennen dat de misdaad met een gemiddelde van 51 moorden per dag volledig uit de hand is gelopen.

Schrijvers als André Brink en Rian Malan publiceerden openbare aanklachten; popzangers en rugbyspelers demonstreerden voor de rechtbank van Randfontein met de ouders van een vermoord meisje; de First National Bank blies onder grote politieke druk op het allerlaatste moment een massale landelijke protestactie af. Eerder had Mbeki olie op het vuur gegooid door te zeggen dat de groeiende misdaad een kwestie van perceptie was die niet wordt gestaafd door de statistieken.

Ook op andere controversiële gebieden liet Mbeki het afweten. De aidsproblematiek stipte hij slechts heel even aan. Over de immer verslechterende toestand bij noorderbuur Zimbabwe zei hij niks. En de verontrustende corruptie en de emigratie van hooggeschoolden kregen evenmin aandacht.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden