Maya's bloeiden op bij stevige regenbui

Neergang cultuur door ander klimaat

VAN ONZE REDACTIE WETENSCHAP

Jongste foefje in het historische speurwerk naar de neergang van de Mayacultuur: de analyse van duizenden jaren oude stalagmieten, ofwel druipsteenpilaren, op de bodem van een grot in Belize. In deze omgeving lagen verschillende Mayasteden.

Aan de hand van de chemische samenstelling van deze stalagmieten wisten Britse, Amerikaanse en Zwitserse wetenschappers een nauwkeurige analyse te maken van de klimaatveranderingen in de Mayatijd. Die tijdlijn legden ze naast de inscripties die de Maya's zo ijverig in steen beitelden om hun geschiedenis vast te leggen. Dit schrijven ze in de jongste editie van Science.

Wat bleek: de hoogstaande Midden-Amerikaanse beschaving maakte haar beste tijden door in perioden van stevige regenval. Onder die gunstige omstandigheden kwamen de stadstaten tot grote bloei. Dat gold voor de jaren 440 tot 660 na Christus. Tussen 660 en 1100 volgden diverse droge perioden. Die gingen steeds hand in hand met afnemende landbouwproductie, sociale instabiliteit, oorlogen en uiteindelijk de ineenstorting van het politieke systeem.

Onderzoekers hebben vaker een link gelegd tussen klimaatverandering en de neergang van de Mayabeschaving. Die theorieën bleven omstreden door onduidelijkheden over de precieze klimaat-tijdlijn. De onderzoekers denken dat probleem nu te hebben opgelost. Ze onderzochten de regenval in de afgelopen 2000 jaar aan de hand van de verschillende zuurstofisotopen, ofwel zuurstofatomen van verschillende 'gewichtsklassen'. De verhouding tussen deze isotopen is kenmerkend voor specifieke klimaatomstandigheden.

De mysterieuze ineenstorting van de Mayacultuur houdt meer wetenschappers bezig. Sommigen zoeken het in klimaatveranderingen, anderen in handelsroutes. Een sleutelrol zou daarbij weggelegd zijn voor het voor de Maya's zeer waardevolle obsidiaan, ofwel vulkanisch glas. Dit materiaal met zijn vlijmscherpe randen is geschikt voor het maken van messen en wapens. De Maya-elite controleerde de handel hierin.

Wetenschappers betoogden onlangs in het tijdschrift Antiquity, aan de hand van bodemvondsten, dat de obsidiaan-handel aanvankelijk in het binnenland plaatsvond via de rivieren. Om onbekende redenen - vijandelijkheden of de komst van zeekano's? - verplaatste de handel zich naar de kustgebieden, waarna de steden in het binnenland wegkwijnden.

undefined

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden