Maya Angelou (1928-2014): Stem met ongelooflijke kracht

null Beeld getty
Beeld getty

Ze was een bekend dichteres, schrijfster en kon zelfs nog aardig dansen. Maar Maya Angelou had een zwaar leven voor ze mocht genieten van de weelde die de literatuur haar bracht. Als kind werd ze verkracht, ze werkte als prosituee en was zelfs even hoerenmadam. Maar zoals ze schreef in een van haar gedichten: en toch bleef ik rijzen. Vandaag overleed ze op 86-jarige leeftijd.

'My' noemde haar broertje Bailey haar. Hij kon haar naam Marguerite niet uitspreken toen. My werd als snel Mine en uiteindelijk doopte Bailey zijn zus Marguerite om in Maya. Een latere pseudoniem was geboren.

Broertje Bailey was zo goed als het werd voor Angelou als het familie betrof. Ze noemde hem ook wel "de beste persoon in mijn wereld". De twee hadden het zwaar als kind. Hun ouders gingen uit elkaar toen Angelou drie was en vader Bailey stuurde de twee naar een oma in Arkansas.

Moeder Vivian bleef uit beeld, totdat Angelou zeven was. Toen keerde ze samen met broertje Bailey terug. En daar begon de ellende. De kleine Angelou werd verkracht door de vriend van haar moeder. En alsof dat niet traumatisch genoeg was werd de man in een steeg gevonden nadat ze 's avonds in bed stilletjes zijn naam had gezegd.

Hij was doodgeschopt en dat boezemde Angelou angst in. "Mijn stem had een ongelooflijke kracht", zou ze later schrijven. Zoveel kracht, zei haar kinderfantasie, dat ze van zichzelf niet meer mocht spreken. Voor hetzelfde geld ging er nog iemand dood.

Al die verhalen over haar gekwelde jeugd bundelde de in 1928 geboren Angelou in haar autobiografie 'I know why the caged bird sings'. De roman kwam in 1970 uit en bracht haar aan de top van de Amerikaanse literaire wereld.

Tot haar eigen verbazing, want in het verleden had ze van een redacteur vernomen dat een autobiografisch verhaal zelden als literatuur werd beschouwd. Angelou bleek een uitzondering op de regel. Haar boek werd in meer dan zeventien talen vertaald en is meer dan een miljoen keer verkocht.

Na deze bestseller wist ze zichzelf niet meer te overtreffen. Althans voor de kritische literatuurwereld niet meer. Ze schreef nog meer romans en tal van gedichten. Maar door critici werd ze nog zelden opgemerkt.

Maar Maya had een trouwe schare fans. Al in de jaren voor haar schrijversleven had ze zich ontpopt tot zegsvrouw van de zwarte gemeenschap in de door racisme geteisterde Verenigde Staten van de jaren vijftig en zestig. Haar activistische karakter sijpelde door in de gedichten die ze schreef. 'Still I rise' is daar een van de belangrijkste voorbeelden van. Met een krakende doch krachtige stem draagt de dichteres het voor:

Angelou kreeg in 2011 de Medal of Freedom uit handen van president Obama. Beeld ap
Angelou kreeg in 2011 de Medal of Freedom uit handen van president Obama.Beeld ap
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden