Brexit

May staat nog, maar vraag niet hoe

Oppositieleider Jeremy Corbyn tijdens het debat. Beeld AP

Vraag niet hoe. De Britse premier Theresa May staat nog, maar ‘wankel’ is zwak uitgedrukt. Het is eerder ‘op drijfzand’, of ‘op pure eigenwijze wilskracht’. De marge waarmee ze een motie van wantrouwen overleefde, 19 stemmen, was minimaal en het was bepaald niet haar eerste tegenslag.

Oppositieleider Jeremy Corbyn moest de woensdag beginnen met een correctie op zijn speech van een avond eerder. Hij had gezegd dat geen enkele Britse regering sinds de twintiger jaren een grotere nederlaag had geleden dan Theresa May en haar brexit-akkoord dinsdag, maar dat was niet waar. Het bleek nog erger te zijn: nooit eerder was een regeringsvoorstel zo ernstig weggestemd als afgelopen dinsdag. Alle reden, vond Corbyn, om het veld te ruimen en nieuwe verkiezingen uit te roepen. “Iedere voorgaande premier zou zijn afgetreden”, zei hij.

Onder normale politieke omstandigheden zou Corbyn alle gelijk van de wereld hebben gekregen. Maar de uitslag van de stemming over de motie van wantrouwen die hij indiende, eindigde nipt in May’s voordeel. ‘Een zombieregering’, oordeelde Corbyn: zijn land wordt geleid door dolende halfdoden die geen enkele uitweg weten uit de verlammende conditie waarin het zich bevindt.

May zelf legde uit waarom ze van geen wijken wilde weten: “Mijn aftreden zou de bestaande verdeeldheid alleen nog maar verergeren, chaos veroorzaken terwijl we nu juist zekerheid nodig hebben en we zouden vertraging oplopen terwijl we juist moeten opschieten”, hield ze het parlement voor. Voor die argumenten was het klaarblijkelijk wel gevoelig.

May nu wegstemmen zou waarschijnlijk leiden tot nieuwe verkiezingen, die niet voor 8 maart zouden kunnen worden gehouden. Een nieuwe regering zou dan helemaal opnieuw met de EU moeten gaan onderhandelen en de geplande brexitdag van 29 maart zou dan zeker niet ­haalbaar zijn geweest. Nu is dat nog wel zo, al blijft het voorlopig onduidelijk voor welk scenario in het parlement wel een meerderheid te vinden is.

Dwangbuis

Ook vrezen velen een Labour-regering onder leiding van de socialistische Corbyn nog meer dan een lamgeslagen regering van Theresa May, klem in een dwangbuis van tegenstrijdige eisen en verwachtingen. Daardoor mag zij nu in vier dagen een nieuw plan uitdokteren dat wel een meerderheid krijgt.

De kans dat dat lukt is opnieuw niet groot. Vanavond bleek het al onmogelijk om de belangrijkste politieke leiders om de tafel te krijgen. Corbyn weigerde May te ontmoeten voor verder overleg zolang zij niet wil beloven dat er op geen enkel moment een no-deal-brexit komt. Volgens hem is het ‘chantage’ dat May blijft dreigen met de deadline van 29 maart, waarna vooral de lagere sociale klasse in het Verenigd Koninkrijk lijkt af te stevenen op een ramp als er geen akkoord met de EU is.

Corbyn zelf heeft overigens ook te maken met verschillende stromingen in zijn partij. Een groep van 71 Labour-parlementariërs lanceerde vanochtend het voorstel om een nieuw referendum te houden, waarin opnieuw de vraag wordt voorgelegd of hun land de Europese Unie moet verlaten. Hun argument is dat er nu meer bekend is dan in 2016 en dat mensen er daardoor anders over zijn gaan denken. Maar hun partijleider ziet daar weinig heil in.

Aan de conservatieve kant heeft May te maken met partijleden die voorstellen om een harde brexit te forceren en pas daarna opnieuw met Europa te gaan onderhandelen over handel. Zo hopen de opstellers onder de forse uittredingsrekening van 39 miljard pond uit te komen.

De commentaren in binnen- en buitenland waren vernietigend. “Op het ene gevecht volgt het volgende”, schreef het Duitse Der Spiegel. “Beroering duurt voort”, concludeerde The New York Times.

Lees alles over de brexit op trouw.nl/brexit

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden