May ontkent wel verdacht hard dat er een tweede referendum komt, zeggen analisten

Premier Theresa May geeft antwoord op vragen na haar verklaring in het Britse Lagerhuis.Beeld AFP

Premier May brengt haar deal weer in stemming. Er wordt vermoed dat ze ondertussen een tweede referendum overweegt.  

Of ze met open ogen op het ravijn aankoerst, blijft de vraag. Maar premier Theresa May van het Verenigd Koninkrijk wil opnieuw haar akkoord met de EU in het parlement in stemming brengen. In de week van 7 januari beginnen de ruim een week geleden afgebroken debatten opnieuw. 

De week daarop zullen de parlementariërs gaan stemmen over het akkoord. May hoopt nog altijd dat ze, zonder een jota aan het akkoord te veranderen, toch ergens in de toelichting een soort wonderformulering kan toevoegen waarmee zowel de EU, haar partijgenoten en ook nog de Noord-Ierse gedoogpartij DUP kunnen leven. Tijdens het kerstreces zullen ambtenaren er nog hard op gaan studeren.

Maar op de achtergrond lijkt er nu ook te worden gewerkt aan een plan B. Het is misschien diepere analistenkunde, maar Britse politiek verslaggevers redeneren als volgt: ze weten dat ze moeten opletten zodra woordvoerders van Downing Street iets ontzettend gaan ontkennen. Die woordvoerders ontkenden bijvoorbeeld ook heel stellig dat de stemming over het brexitakkoord op 11 december zou worden uitgesteld, en zie wat er toen gebeurde: uitstel.

Ontkenning

Nu is er een dergelijk soort ontkenning als het gaat om een tweede referendum. Niet alleen door haar woordvoerders, ook door May zelf. “Een tweede referendum zou het vertrouwen van het volk ernstig beschadigen”, zei May maandag plompverloren in het parlement, waar ze was om te vertellen dat de EU-top in Brussel van vorige week niets concreets opleverde. Daarom gaat zij door op de ingezette weg. “Een nieuw referendum zou ons niet verder brengen dan de vorige stemming. Het zou ons land verder verdelen terwijl we het juist moeten verenigen.”

“Het is van grote betekenis dat May over een tweede referendum sprak. Daarmee weet iedereen dat het idee in de wandelgangen serieus wordt besproken”, zei Margaret ­Beckett, voormalig minister van buitenlandse zaken. Beckett is een politicus van oppositiepartij Labour die al maanden pleit voor een tweede referendum. “We weten nu wat brexit inhoudt”, zegt zij. Ze vindt dat het juist eerlijk is om het volk nogmaals een mening te vragen.

Dilemma's

Maar hoewel het idee de laatste dagen aan kracht wint, kleven er nogal wat bezwaren aan. Het eerste dilemma is welke vraag aan het volk zou moeten worden voorgelegd. Bij een tweede referendum moeten verschillende dingen duidelijk worden. Allereerst: willen kiezers de deal van May? Wanneer het antwoord ‘nee’ luidt, zou in een derde referendum gevraagd kunnen worden of ze helemaal geen brexit willen of dat ze liever een brexit willen zonder akkoord. Bij die laatste optie is de vraag of ­iedereen weet welke implicaties het heeft als ze ‘geen deal’ stemmen.

Een ander nadeel van een nieuwe stemming: hoe meer referenda er moeten komen, hoe hoger de tijdsdruk wordt.

De organisatie van het vorige referendum kostte zeven maanden. Dat kan sneller, maar niet veel sneller dan 22 weken. Dat betekent dat het volk pas in mei naar de stembus zou kunnen gaan, terwijl het VK al op 29 maart de EU verlaat. Daarvan is uitstel mogelijk. Maar een ander obstakel – de Europese verkiezingen in mei – is niet uitstelbaar. In dat geval moet simultaan een campagne voor Europese politici worden gevoerd.

Lees ook:

Britse export stort in door besluiteloosheid over brexit

In de algehele chaos en besluiteloosheid over de koers van de brexit is er maar één rotsvaste zekerheid: de Britse economie is de klos. 

Brexit-Britten zijn niet de weg kwijt

Niet alleen het Britse proletariaat is en blijft voor een brexit, ziet de in Londen woonachtige Emma Blijdenstein bij haar buren en schoonfamilie.

May zet alles op alles voor haar brexitdeal, terwijl Londen alternatieven onderzoekt

Er circuleren nieuwe voorstellen om de brexit tot een goed einde te brengen. Onder anderen Tony Blair laat van zich horen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden