May keert gesterkt terug naar Londen

Als eerste buitenlandse leider bracht de Britse premier Theresa May gisteren een bezoek aan het Witte Huis.

Een zilveren Schotse vriendschapsbeker, een zogeheten quaich, als cadeau voor president Trump. Een symbolischer geschenk kon de Britse premier Theresa May niet meenemen gisteren. Een bezegeling van een in haar ogen belangrijk begin van een relatie tussen de twee, daarbij ook nog refererend aan Trumps wortels, wiens moeder afkomstig is van het Schotse eiland Lewis.


May kreeg de eer om als eerste buitenlandse leider op audiëntie te komen bij de nieuwe bewoner van het Witte Huis. Een eer die ze met beide handen aangreep. Ze kreeg de toezegging waar ze op hoopte: dat de Britten straks buiten de EU, als het Brexitproces voltooid is, zo snel mogelijk een vrijhandelsakkoord zullen sluiten met de VS. "We beloven onze blijvende steun aan deze bijzondere relatie" zei Trump. "Samen zijn Amerika en het Verenigd Koninkrijk een baken voor de welvaart en de rechtsstaat."


De Britten hoeven straks niet achteraan sluiten in de rij, zoals de vorige president Obama nog suggereerde, maar zullen juist de rij aanvoeren. Dat is een belangrijk signaal voor May in de aanloop naar de Brexit-onderhandelingen, die hoogstwaarschijnlijk dit voorjaar zullen beginnen. Met de steun van Trump, die de Brexit gisteren 'een zegen' noemde, voelt ze zich gesterkt in haar onderhandelingspositie. Daarnaast weet ze: als het Britse bondgenootschap met de Europese buren straks een stuk minder sterk zal zijn, is een hechte relatie met de Amerikanen cruciaal.


Tegelijk ziet ze dat haar Europese collega's vooralsnog voorzichtig en afwachtend reageren op de nieuwe Amerikaanse president. Door zo het initiatief te nemen, hoopt ze in de toekomst als brug te kunnen fungeren tussen Europa en de VS. Zij hoopt straks tegen Europa te kunnen zeggen: naar mij luistert hij wel.


Maar er kleven ook grote risico's aan de weg die May inslaat. Want in hoeverre kan ze werkelijk bouwen op een president die in zijn eerste week al uitblinkt in onberekenbare en omstreden uitspraken en tweets en die niet te beroerd lijkt om alles en iedereen tegen zich in het harnas te jagen? Zal het niet ten koste gaan van haar eigen geloofwaardigheid als ze Trump, in de nieuwste editie van de special relationship, als trouwe bondgenoot zal moeten beschouwen? Het is iets waar ook in Groot-Brittannië zelf met enig argwaan naar wordt gekeken. Haar band met Trump zal een kwestie zijn van balanceren op het allerhoogste niveau. Dat hij gisteren een uitnodiging van koningin Elizabeth voor een staatsbezoek heeft aangenomen, helpt alvast.


May heeft veel over voor een toekomstig vrijhandelsverdrag, zoveel werd gisteren duidelijk. Ook al zijn er genoeg onenigheden: May is tegen het gebruiken van martelmethodes van gevangenen is en is opgekomen voor de rechten van vrouwen. Ook sprak ze Trump aan op zijn Navo-standpunt, maar ze zal in hun eerste ontmoeting niet met de vuist op tafel hebben geslagen. Het opbouwen van een goede relatie is op dit moment belangrijker.


En het is nog maar afwachten of zo'n uiteindelijk handelsakkoord met de Amerikanen goed zal uitpakken voor Groot-Brittannië. May heeft zo'n deal harder nodig dan andersom. Daarnaast is de Britse economie veel kleiner dan de Amerikaanse, wat ook niet in het Britse voordeel zal werken. En dan krijgen de Britten ook nog te maken met een zeer protectionistisch ingestelde president die 'America first' als lijfspreuk hanteert. Ga er maar aan staan.


Maar May wedt op meer paarden: na Washington vloog ze als leider van een zelfstandige Europese mogendheid door naar Ankara voor een ontmoeting met de Turkse president Erdogan.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden