May heeft nog één dag voor succes in Brussel, anders dreigt opnieuw een nederlaag

Theresa May staat opnieuw een spannende week te wachten. Beeld AFP

Weer piept en kraakt het in Westminster. Het Britse politieke hart maakt zich op voor de zoveelste week van de waarheid. Premier May heeft nog 24 uur om iets voor elkaar te krijgen in Brussel, anders is het zo goed als uitgesloten dat haar deal dinsdag een meerderheid haalt in het parlement.

Het Britse regeringstoestel staat al dagen stand-by op luchtmachtbasis Northolt, net buiten Londen. Zodat May, met uitzicht op witte rook, direct kan afreizen naar Brussel om eventuele nieuwe toezeggingen - waarschijnlijk via een inlegvel - rond te maken. Maar iets meer dan 24 uur voor de stemming is er nog geen inlegvel, geen toezegging en al helemaal geen witte rook.

Het hele weekend heeft May gebeld met regeringsleiders in de EU in de hoop vóór morgen toch nog tot een compromis te komen. Ze wil concessies op de veelbesproken backstop-clausule in het akkoord, waarmee de Noord-Ierse grens onder alle omstandigheden open moet blijven. Ook ontving ze verschillende pro-brexit-Conservatieven op haar buitenverblijf om ze te overtuigen nu wél voor te stemmen. Maar beide pogingen hebben nog niets opgeleverd.

Wasknijper op de neus

Je zou denken dat 18 dagen voor de heilige brexit-datum van 29 maart Britse politici hun hart in de keel voelen kloppen. Dat de druk om die vermaledijde deal van May op het Uur U toch maar te steunen met de dag toeneemt, desnoods met een wasknijper op de neus. Maar verschillende uitgesproken tegenstanders van het akkoord gaven dit weekend glimlachend toe zonder problemen weer tegen te gaan stemmen. Dan maar het hele proces nog verder op de lange baan schuiven dan een deal steunen die ze niet zint.

Half januari veegde het parlement de vloer met May aan door het akkoord met de grootste nederlaag uit de Britse parlementaire geschiedenis af te wijzen. May beloofde daarop aanpassingen om het wél acceptabel te maken. Acht weken heeft ze getrokken en gesleurd aan de EU om iets aan concessies los te weken. De EU bood weliswaar een luisterend oor, een vriendelijke glimlach en een uitgestoken hand, maar toonde geen enkele bereidheid May tegemoet te komen.

Op 14 februari stemde het Britse Huis van Afgevaardigden het brexit-plan van premier May met grote meerderheid weg. Beeld EPA

En dus moet het Lagerhuis dinsdag in feite over exact dezelfde deal stemmen als op 16 januari, waarmee een nieuwe oorwassing onvermijdelijk lijkt. Het probleem blijft dus de backstop, het door de brexit-flank bij de Conservatieven zo verafschuwde onderdeel van het brexit-akkoord. Zij zien het als een gevangenisclausule, waarbij ze voor onbepaalde tijd via allerlei EU-regels ingekapseld blijven in de Unie. "Dat is gewoon geen echte brexit", roepen de brexiteers in koor.

Lege handen

Voor de EU - en vooral voor lidstaat Ierland - is deze verzekeringspolis echter één van de fundamenten onder dit akkoord. In Dublin vertrouwen ze de Britten al lang niet meer op hun woord als ze zeggen 'hoe dan ook de grens open te willen houden'. Zonder backstop daarom geen akkoord. Discussie gesloten. 

Via een acrobatisch gegoochel met woorden hoopten de Britten uiteindelijk toch een voor beide partijen draaglijke oplossing te vinden. Geoffrey Cox, de hoogste juridisch adviseur binnen de regering, kreeg de afgelopen week de ruimte een soort inlegvel uit te onderhandelen. Maar de manier waarop Cox, een uitgesproken brexit-aanhanger, met gestrekt been het Brusselse hoofdkwartier in stormde viel totaal verkeerd. Cox keerde dan ook met lege handen terug naar Londen.

Minister van Buitenlandse Zaken Jeremy Hunt zei gisteren tegen de BBC dat het verwerpen van het akkoord op dinsdag de deur openzet naar het terugdraaien van brexit. "Zij die brexit willen stoppen krijgen dan de wind in de zeilen", zei hij. May zal hoogstwaarschijnlijk om uitstel vragen in Brussel als ze dinsdag verliest. En Hunt vreest dat uitstel zal leiden tot een nieuw referendum. "Als wij het brexit-proces niet voltooien zal dat desastreuze gevolgen hebben voor onze Conservatieve partij." Maar ondanks die druk weigert de Conservatieve brexit-flank vooralsnog te buigen.

Lees ook: 

De Europese Unie en het Verenigd Koninkrijk blijven rondjes draaien. 

De Britse premier Theresa May riep de EU op tot meer flexibiliteit. Geen idee wat ze bedoelt, reageerde Mark Rutte.

Podcast

In deze dubbele aflevering van de Achter de Schermen-podcast van Trouw, bespreken EU-correspondent Christoph Schmidt, buitenlandredacteur Romana Abels en onze man in Londen Tim de Wit de naderende brexit.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden