May geeft vandaag haar brexitspeech... op het Europese vasteland

Boris Johnsons visie op Brexit is strijdig met die van zijn partijgenote Theresa May.Beeld REUTERS

Premier Theresa May houdt vandaag haar langverwachte brexit-speech. In Florence en niet in Downing Street.

De Brexit-onderhandelingen zitten al een paar maanden muurvast. En dat terwijl de klok tikt: de uittredingsprocedure schrijft voor dat de Brexit in maart 2019 moet zijn afgerond. Premier May heeft deze daarom tot chefsache gebombardeerd. In een speech in Florence vanmiddag hoopt ze de impasse te doorbreken.

Ruim 2,5 uur omringde Theresa May zich gisteren met haar ministers om het eens te worden over de definitieve tekst van haar langverwachte brexitspeech, ongekend lang voor een Brits kabinetsberaad. Hoe groot zal de handreiking zijn die ze in ongeveer twintig minuten uiteen zal zetten? En zit de Britse regering weer op één lijn?

In de keuze voor Florence zit een eerste symbolische toenadering. Geen speech in Downing Street, maar op het Europese vasteland. De Britten verlaten misschien wel de EU, maar niet Europa, willen ze daarmee uitstralen. Daarnaast moet Florence, als traditionele handelsstad waar de basis voor de Renaissance - wedergeboorte - werd gelegd, de ideale achtergrond bieden.

Het zint de EU al sinds het begin van de onderhandelingen niet dat de Britten om de moeilijke vragen heen draaien. Met name het te betalen bedrag voor de boedelscheiding is al maanden een gloeiend hangijzer. Brussel eist eerst duidelijkheid voordat er over de toekomstige relatie gesproken zal worden, terwijl de Britten het omdraaien: zij willen pas een bedrag noemen als ze ook over het akkoord ná de Brexit kunnen praten.

Fors bedrag

Volgens de BBC zou May in Florence bereid zijn een fors bedrag op tafel te leggen. 20 miljard euro, goed voor het gat in de EU-begroting dat na de Brexit ontstaat. Onder de lopende begroting hebben de Britten nog hun handtekening gezet en die loopt tot en met 2020. Aan die verplichting zullen ze zich houden, gaat May waarschijnlijk zeggen.

Een dergelijke geste zal in Brussel niet direct met gejuich worden ontvangen. In de eerste plaats omdat in EU-kringen een veel groter bedrag voor de scheiding rondzingt - tussen de 60 en 100 miljard euro - en daarnaast omdat er nog altijd geen overeenstemming is bereikt over de manier waarop het scheidingsbedrag uiteindelijk wordt berekend. Want de lopende begroting is wat de EU betreft slechts één onderdeel van de scheidingsrekening. Zo zijn er ook nog andere langetermijn-EU-projecten die buiten deze begroting vallen, of de grote pensioenpot voor EU-diplomaten. Daar zal de premier vermoedelijk niet op ingaan.

Verder zal May iets voor die 20 miljard terug willen. In de eerste twee jaar na de Brexit willen de Britten een overgangsperiode waarin alles nog grotendeels blijft zoals het is. Zodat er meer tijd is om een gedetailleerde, nieuwe handelsrelatie uit te onderhandelen en zodat bedrijven beter weten waar ze de komende jaren aan toe zijn. De premier voelt al maanden de hete adem van het bedrijfsleven in haar nek.

Tegelijk is deze speech ook een ingewikkelde balanceer-act. May kan immers niet te veel toegeven. Ze heeft te maken met een fanatieke brexit-vleugel binnen haar eigen Conservatieve Partij.

Boris Johnson, minister van buitenlandse zaken, liet deze week de spanningen hoog oplopen door zijn eigen visie op de Brexit uiteen te zetten, die in veel gevallen strijdig is met wat May wil. Hoewel de twee hun strijd lijken te hebben bijgelegd, liet de ophef wel zien hoe wankel de premier nog altijd in het zadel zit. En de Brexiteers zullen haar het vuur na aan de schenen blijven leggen als ze te veel begint op te schuiven richting een zachte Brexit.

Zij eisen de volledige controle terug over de grenzen en de wetgeving, plus een einde van de grote betalingen aan Brussel. Aan de Britse premier om al die partijen vandaag het gevoel te geven dat ze naar hen luistert.

Lees ook: De brexitklok tikt door, maar het overleg zit muurvast

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden