May door het stof: 'Deze brieven hadden nooit verstuurd mogen worden'

Premier Theresa May naast koningin Elizabeth tijdens de bijeenkomst van de Gemenebestlanden in Londen, woensdag. Links de Maltese premier Joseph Muscat.Beeld Getty Images

“I am sorry.” Het zijn woorden die een premier liever niet uitspreekt. Maar Theresa May was gedwongen het deze week al twee keer te doen. Haar ministerie van binnenlandse zaken blijkt tientallen immigranten uit het Caribisch gebied onterecht een brief te hebben gestuurd waarin staat dat ze het land moeten verlaten.

Het gaat om de zogenoemde Windrush-generatie, vernoemd naar het schip dat in 1948 vanuit Jamaica aanmeerde aan de Engelse kust. Aan boord van het schip waren de eerste migranten die vanuit de voormalige Britse koloniën in de Cariben hun heil zochten in het land van de toen nog koloniale heerser. Uit Jamaica, Barbados of Trinidad gingen ze op zoek naar werk en een betere toekomst.

Met tienduizenden kwamen ze in de jaren die volgden en in veel gevallen wonen ze al sinds de jaren vijftig en zestig in Groot-Brittannië. Velen hadden echter nooit de juiste papieren. Geen geboorteakte bijvoorbeeld, of documenten die aantoonden wanneer ze precies het land waren binnengekomen. Veel meegereisde kinderen kwamen het land in op het paspoort van hun ouders en groeiden op zonder geldig identiteitsbewijs. In 1971 besloot de toenmalige regering daarom tot een pardon: de hele groep kon rekenen op een permanente verblijfsstatus.

Maar de afgelopen jaren heeft het ministerie van binnenlandse zaken de immigratieregels aangescherpt. Plots krijgt deze groep te maken met allerlei problemen. Weigering om een paspoort of rijbewijs te verlengen. Weigering bij een uitkering of gezondheidszorg. En het meest schrijnende: tientallen hebben dus een brief gekregen dat ze het land moeten verlaten. Simpelweg omdat ze niet beschikken over de juiste papieren.

Kankerbehandeling na betaling

Geblunder van de bovenste plank, aangezien deze mensen vanwege die eerdere bepaling uit 1971 het volste recht hebben om te blijven. Het zorgde voor veel onrust binnen deze groep. De laatste dagen duiken in de media schrijnende verhalen op, het ene geval nog pijnlijker dan het andere. Zo kreeg de 63-jarige Albert Thompson, die al 44 jaar in Londen woont, geen gratis kankerbehandeling in een staatsziekenhuis omdat zijn papieren niet in orde waren. Hij kon pas behandeld worden na betaling van 54.000 pond.

Junior Green kwam in 1958 als 15 maanden oude baby vanuit Jamaica naar Groot-Brittannië. Hij bezocht vorig jaar zijn moeder in Jamaica, die op sterven lag. Omdat de familie haar graag in Engeland wilde begraven, werd ze gerepatrieerd. Maar Green mocht zelf niet mee terugvliegen. De Britse autoriteiten weigerden hem toegang, waardoor hij de begrafenis van zijn moeder moest missen. “En dat terwijl ik me volledig een Engelsman voel”, zei hij tegen de BBC.

“Het is harteloos en hopeloos”, fulmineerde Labour-leider Jeremy Corbyn tegenover premier May in het Lagerhuis. “Het is schaamteloos, dit zorgt voor zoveel onrust bij deze groep mensen”, zei zijn partijgenoot Diane Abbott.

May maakte dinsdag al excuses aan alle regeringsleiders uit het Caribisch gebied, die momenteel vanwege de Gemenebesttop in Londen aanwezig zijn. En ze deed dat woensdag in het Lagerhuis weer. “Niemand die het recht heeft om te blijven hoeft hier weg. Deze brieven hadden nooit verstuurd mogen worden”, zei May.

Daarmee is de kous nog niet af. De kans is groot dat er de komende dagen nog meer schrijnende verhalen bekend worden. Bovendien vindt Labour dat minister van binnenlandse zaken Amber Rudd moet opstappen. Ook voor May persoonlijk is dit een uiterst lastig verhaal. Zij was immers tussen 2010 en 2016 minister van binnenlandse zaken, voor ze premier werd. Onder haar leiding scherpte het ministerie de regels flink aan.

Queen maakt plaats voor zoon

Waarschijnlijk gaat koningin Elizabeth haar functie als hoofd van de Gemenebestlanden overdragen aan prins Charles, haar 69-jarige zoon. De regeringsleiders van de 53 Gemenebestlanden zijn deze dagen bijeen voor de top die eens in de twee jaar wordt gehouden. Volgens de koningin is het haar ‘diepste wens’ dat haar zoon deze symbolische functie in de toekomst overneemt. 

Lees ook: Stuntelende May is goud voor satirisch instituut
Britse komieken hadden vorig jaar een topweek na een speech van premier Theresa May op het partijcongres van de Conservatieven: 'Dit kon gewoon niet beter.'

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden