Máxima krijgt Björn Lomborgs plannen voor een beter Nederland

door Camiel Donicie

Prinses Máxima ontvangt vandaag het eerste exemplaar van het boek ’Dertig plannen voor een beter Nederland’, uit handen van de omstreden Deense statisticus Björn Lomborg.

Lomborg gaat wereldproblemen het liefst te lijf door de kosten tegen de baten af te wegen en vervolgens een prioriteitenlijstje samen te stellen. De essayisten in het boek lieten zich inspireren door Lomborg, die directeur is van het invloedrijke Copenhagen Consensus Instituut. Ook het boekje met plannen voor Nederland is gebaseerd op zo’n lijstje.

De onconventionele aanpak van Lomborg maakt hem omstreden. Want op het lijstje van Lomborg staan het klimaatprobleem en andere milieuvraagstukken onderaan. Hij is vegetariër en omschrijft zichzelf als ’links’, maar staat kritisch tegenover het huwelijk tussen de milieubeweging en linkse partijen. Ooit was de doorgaans hip geklede Deen lid van Greenpeace. Dat zal hem de publicatie van zijn boek ’The skeptical environmentalist’ in 2001 niet in dank hebben afgenomen.

Lomborg, van huis uit geen milieuwetenschapper, verkondigt daarin tegen de stroom in dat het steeds beter gaat met het milieu. De luchtkwaliteit is verbeterd, de bossen zijn niet massaal gestorven door zure regen en de biodiversiteit neemt minder hard af dan gedacht. Voedsel is tegenwoordig ruim voorhanden, met als gevolg in veel ontwikkelingslanden een relatieve (maar niet absolute) afname van sterfte door honger. Doemscenario’s zijn dus onterecht, vindt Lomborg, die zijn beweringen staaft met een vracht aan statistieken.

Collega-wetenschappers reageerden furieus. Het wetenschappelijke tijdschrift Nature plaatste een vernietigende recensie, waarin Lomborg zelfs wordt vergeleken met een holocaust-ontkenner. Hij zou met cijfers hebben gegoocheld om zijn optimisme te rechtvaardigen. Ook Science kwam met forse kritiek: „Lomborg vervalt te veel in karikaturen en trapt in dezelfde valkuilen van selectiviteit waar hij de milieubeweging van beschuldigt.” Een Deense commissie oordeelde in 2003 dat zijn werk niet aan de wetenschappelijke eisen voldoet, maar trok dat een jaar later weer in.

Dat de standpunten van Lomborg zulke heftige reacties uitlokken, is niet verwonderlijk. Want de morele en politieke consequenties zijn groot. Volgens zijn kosten-batenafweging kunnen we het Kyoto-protocol beter meteen in de prullenbak gooien, omdat het de mensheid maar een beperkt voordeel oplevert, dat bovendien ver in de toekomst ligt. Met hetzelfde geld spaar je op korte termijn een hoop levens door de verspreiding van HIV en malaria tegen te gaan, schrijft Lomborg in het opiniestuk ’Redt de wereld, ga voorbij aan de opwarming’.

In het boekje dat hij vandaag aan Prinses Máxima overhandigt gaat het niet om de wereldproblematiek, maar om een sociale agenda voor Nederland. Bovenaan de prioriteitenlijst staat een plan om zoveel mogelijk mensen aan de onderkant van de samenleving aan een mentor te koppelen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden