Máxima is toonbeeld van modern leiderschap

Prinses verenigt in haar optreden masculiene en feminiene kwaliteiten. Die combinatie blijkt het meest effectief.

Leiderschap is wellicht een zwaar woord, voor de daden van Máxima tot nu toe. Maar volgens de definitie - het beïnvloeden van gedrag van anderen, om doelen te bereiken - geeft ze wel degelijk leiding. Dat doet ze goed: nog nooit was een aangetrouwd lid van het Koninklijk Huis zo populair. Maar is zij ook een toonbeeld van modern vrouwelijk leiderschap?

Het heeft er alle schijn van. Haast moeiteloos weet Máxima verschillende rollen te combineren: moeder, echtgenote, maar ook speciaal VN-functionaris en wereldwijd adviseur op het gebied van microkrediet. Een zelfstandig en bekwaam econoom met een indrukwekkend cv, die invloed uitoefent op het wereldtoneel. En dus niet bepaald een traditionele 'vrouw van' een aanstaande koning, die koekjes bakt en voor de correcte opvoeding van de prinsesjes zorgt.

Máxima combineert zogenaamde feminiene kwaliteiten, zoals vrouwelijke charme, communicatieve vaardigheden en zorgzaamheid, met masculiene kwaliteiten als zelfstandigheid, resultaatgerichtheid en assertiviteit. Wie herinnert zich niet haar eerste tv-optreden, waarin zij het handelen van haar aanstaande man charmant maar ook manhaftig kwalificeerde als "een beetje dom".

Vrouwelijke leiders hebben het vaak moeilijk met het combineren van deze twee dimensies. Daar waar een ideaaltypische 'goede' vrouw zacht, verzorgend en invoelend moet zijn, hoort een stereotype ideale leider zich juist masculien - dominant, resultaatgericht - te gedragen. Als vrouwelijke leider doe je het daardoor nooit goed: ofwel je bent een sterke leider, maar een manwijf (Thatcher), ofwel je bent een goede vrouw, maar een slappe baas.

Vrouwen in het Koninklijk Huis die Máxima voorgingen, hebben ook moeten omgaan met - of misschien wel kiezen voor - één van deze stereotypes. Koningin Wilhelmina stond vooral te boek als krachtpatser, volgens Churchill was zij immers "de enige man in het kabinet". Juliana liet zich juist voorstaan op haar kwaliteiten als zachtaardige 'moeder des vaderlands'. Beatrix daarentegen voldoet juist weer meer aan het beeld van de krachtige, dominante, maar ook wat afstandelijke leider.

Ook onze koninginnen waren tot nu toe dus vooral goede leider óf goede vrouw.

Het beeld van de ideale, masculiene leider correspondeert overigens niet met de daadwerkelijke effectiviteit van leiders. Uit onderzoek blijkt dat leiders die beide kwaliteiten weten te combineren, vaak het meest effectief zijn. Máxima laat dat ook zien, door vrouwelijke en mannelijke eigenschappen succesvol te verenigen. Het aardige is dat het haar niet kwalijk wordt genomen, integendeel.

Dat zegt in de eerste plaats iets over haar en haar kwaliteiten. Maar het zegt ook iets over onze tijd. Héél misschien wordt het zo langzamerhand wel 'normaal' om als vrouw de rollen van moeder en carrièrevrouw tegelijkertijd te vervullen, zonder dat je jezelf diskwalificeert op een van de stereotiepe ideaalbeelden.

Zonder dat iemand het doorheeft, smijt Máxima met charmante hand het ideaal van de masculiene leider aan diggelen.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden