MAVO, HAVO EN VWO

Het had niet veel gescheeld, of Charlotte Dijkstra had pas gistermiddag om twee uur voor de gymzaal van 't Wagenings gestaan, in de vaste overtuiging dat ze op tijd was voor het examen geschiedenis.

DICKY NIEUWENHUIS

Haar vriendin hielp haar de avond tevoren nog net op tijd uit haar droom. “Wat ga je morgenochtend doen?” vroeg Charlotte aan de vriendin. “Wat ga je doen?” herhaalde die verbaasd, “morgen om negen uur begint ons examen!”

Om negen uur was Charlotte dan ook present om de vragen in te vullen van het VWO-examen over de Nederlandse opstand (1555-1588), en over de Duitse parlementaire democratie tussen 1871 en 1990.

Het onderdeel over de Nederlandse opstand vond Charlotte een 'ramp'. Maar zo gek is dat volgens haar niet, want het onderwerp zelf heeft ze het hele jaar 'vreselijk' gevonden. “Ik kan me helemaal niet met de mensen uit die tijd identificeren. Neem nou die Willem, dat is echt niet mijn favoriete vent.” En al die gedetailleerde feitjes in je hoofd stampen was ook niets voor Charlotte. “De Unie van Utrecht, de Unie van Atrecht, rijen jaartallen, daarmee moet je bij mij echt niet aankomen.”

Over de moderne geschiedenis van Duitsland is de VWO 6-leerlinge beter te spreken. “Dat zegt me veel meer. Daarbij konden allemaal interessante verbanden gelegd worden tussen verschillende gebeurtenissen, dat vond ik echt leuk.”

De 'Duitslandvragen' gingen Charlotte dan ook een stuk makkelijker af dan die over de Nederlandse opstand. Daarin was ze niet de enige: “Duitsland was wel te doen” riepen de meeste vwo'ers die na tweëeneenhalf uur opgelucht naar buiten kwamen.

Charlotte vulde drie vragen niet in. “Een redelijke prestatie”, volgens haar. Het betoog, waarmee het eerste onderdeel van het examen afgesloten werd viel haar alles mee. De hoofdvraag was: 'Is de ontwikkeling van democratische waarden in de periode 1945- circa 1980 geleidelijk verlopen of is er een duidelijke doorbraak aan te wijzen?'

“Als ik een verhaal had moeten schrijven over democratische waarden in de zestiende eeuw had ik me geen raad geweten”, zegt Charlotte lachend.

Een erg moeilijke vraag was opgave 13, waar de foto van een propagandabord bij hoorde, dat door de DDR in de jaren zestig bij de grens tussen Oost- en West-Berlijn was geplaatst. Na het examen speculeren de VWO 6'ers druk over de betekenis van de woorden “Draai je om! De vijand staat achter je. Hij heeft de laatste oorlog verloren. Nu moet jij voor hem marcheren en sterven.” “Ik zie dat niet hè,” zucht Charlotte, “ik vond het plaatje eigenlijk maar een beetje leip.”

In tegenstelling tot Charlotte is Lot Gudde, uit havo 5, wel een 'Willem-fan'. Ze is dat nog niet zo héél erg lang, want ze begon erg laat met leren. “Gisteravond ontdekte ik eigenlijk pas hoe leuk die geschiedenis is. Ik begon om zeven uur en heb aan een stuk tot half twaalf zitten leren. Ik werd steeds nieuwsgieriger naar het einde van de opstand.”

Lotte, die acht kantjes papier nodig had, vond het havo-examen geschiedenis niet erg moeilijk. “Ik vind dat wel een beetje eng om te zeggen, want het cijfer kan altijd tegenvallen.” In vraag 10 moesten de leerlingen een verhaal schrijven over een voormalige Oostduitse onderwijzer Otto Schulz. Een aantal elementen, dat voornamelijk met de nazitijd de maken had, moest hierin naar voren komen. “Irritant”, vond Lotte de opdracht. “Zit je net lekker in het ritme van gewone vragen beantwoorden, moet je opeens een enorm verhaal gaan schrijven.” Een blond klasgenootje van Lotte is pessimistischer over haar prestaties. “Het was verschrikkelijk”, zegt ze somber. “De vragen gingen van de hak op de tak, en het waren allemaal doordenkvragen. Hallo, waar hebben jullie het over, dacht ik steeds.”

Lobke Riedijk uit mavo 4 is redelijk tevreden over het examen geschiedenis. De meerkeuzevragen waren volgens haar simpel, de open vragen waren een stuk pittiger. “Er werden wel erg veel kleine dingetjes gevraagd”, zegt ze terwijl ze een shaggie draait. “En bij Duitsland ging het veel te veel over politiek”. Als Lobke met haar klasgenoten verder praat over 'Utrecht' en 'Atrecht' mompelt een jongen die voorbij slentert: “Het interesseert me allemaal niks, als ik maar een voldoende heb.”

AMNESTY BOOS OVER VWO-EXAMEN NEDERLANDS

Amnesty International gaat uitzoeken waarom voor een tekst van politicoloog Michel Korzec is gekozen bij het VWO-examen Nederlands, waarbij de scholieren moesten tekstverklaren. “Jammer dat wij er niet bij betrokken zijn geweest”, zegt de voorlichtster. Korzec levert in zijn tekst stevige kritiek op mensenrechtenorganisaties als Amnesty. “We vinden het niet goed dat de scholieren zo'n eenzijdig en opiniërend stuk voor de neus kregen, zonder verdere discussie.” Bij Amnesty International meldden zich inmiddels onder meer een verontruste lerares Nederlands en een ontgoocheld jongerenlid van Amnesty.

GESCHIEDENIS BIOLOGIE: INZICHT GEVRAAGD

Het VWO-examen biologie is gisteren in Wageningen ervaren als 'heel vaag.' Volgens Sal Kroonenberg leek het soms meer op tekstverklaring dan op biologie. “Je moest hele bladzijden lezen. Kijk, hier een héle pagina over het waaiergedrag van stekelbaarsjes.” Sal wil niet zeggen dat die informatie allemaal overbodig was. Maar het was veel lezen, en dat schiet letterlijk niet erg op. In het algemeen viel het Sal op dat de helft meerkeuze en de helft open vragen voornamelijk inzicht toetsten. Vragen naar de kennis van scholieren zaten er haast niet tussen, en zo er al kennis vereist wasom de vragen te beantwoorden, dan werd die voor het grootste deel in de tekst gegeven.

GEEN VRAGEN OVER ZENUWEN

Havo-eindexamenkandidaat Marc van Driel had reuze tegen biologie opgezien. Maar het viel volgens hem ontzettend mee. “De tentamens waren heel erg moeilijk, dus ik had het ergste verwacht.” Marc vond dat er relatief veel over ecologie werd gevraagd. Met een portie inzicht en wat logisch denken kwam hij daar wel uit, vooral ook omdat de namen van allerlei soorten hormonen en cellen vooraf gegeven waren. Tot zijn verbazing werd het onderwerp zenuwen geheel en al overgeslagen. “In een vraag werd het wel even genoemd, maar meer in een bijzin. De vraag ging over iets heel anders.”

STRESS VLAK VOOR EXAMEN

De laatste momenten voordat een examen begint zijn doorgaans vrij hectisch. “Passer, wie heeft er een passer voor me”, roept een jongen met hoed en drie oorbellen, die dat ding nodig heeft voor zijn mavo-examen wiskunde. Hij druipt af; niemand kan hem helpen. “Hoe laat is het”, wil een gejaagde ander weten. Wanneer hij hoort dat het tegen half twee loopt, baalt hij zal een stekker. “Shit, ik hem mijn fiets niet op slot gezet en daar heb ik nu geen tijd meer voor.” Ook hij druipt af. Uit de andere richting komt de concierge. Hij gaat de verwarming hoger zetten. “Ze vinden het te koud.” Na een half uur zet hij hem weer uit. Anders wordt het te warm. “En dat is nog erger dan te koud.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden