Matig spel in verouderde 'Lenny'

theater

George en Eran Producties

Lenny

**

In 1966 sterft de legendarische stand-up comedian Lenny Bruce naakt op zijn toilet. Ooit subversief en tegendraads is hij nu mentaal en financieel kapot gemaakt door een overheid die de publieke zeden zegt te willen beschermen. In 2002, op het hoogtepunt van een door 9/11 en Pim Fortuyn aangewakkerde maatschappelijke discussie over de vrijheid van meningsuiting, schreef toneelschrijver en regisseur Koos Terpstra 'Lenny', waarin de opkomst en teloorgang van Bruce werd verbeeld, afwisselend gespeeld door Raoul Heertje en Hans Sibbel.

Nu, in 2016, speelt een groep jonge acteurs de tekst opnieuw, in de regie van Eran Ben-Michaël en in een rokerige nachtclubsetting waarbij het publiek aan tafeltjes zit. Het is altijd toe te juichen als een nieuwe generatie theatermakers Nederlands repertoire herontdekt, maar deze herontdekking is geen daverend succes.

Terpstra's tekst moet het niet hebben van een spannende dramatische ontwikkeling. Bij voortdurende herhaling roept Bruce (Mads Wittermans) door zijn scherpe tong ergernis op van clubeigenaren en politie, waardoor hij uiteindelijk nergens meer kan spelen en berooid achterblijft. Daar valt ook door de groep van Ben-Michaël weinig meeslepends van te maken. Het weinig subtiele en soms matige spel helpt bovendien niet mee om van Lenny een dramatisch personage te maken.

'Lenny' draaide in 2002 dan ook vooral om de politiek-geëngageerde ontleding van de toenmalige actualiteit. Destijds werd Fortuyns taal door samenleving en politiek nog behoorlijk subversief gevonden en de politiek reageerde onder andere met een appèl aan normen en waarden. Maar de tijden zijn veranderd. In 2016 schokt nog weinig ons echt. De vrijheid van meningsuiting is vrijwel ongelimiteerd, zeker op sociale media, en de politiek beledigt vrolijk mee. Wat is dan nog de bedreiging van het vrije woord door de staat waarop de makers lijken te willen reageren?

Wat niet helpt, is dat de toegevoegde comedyteksten van cabaretier Sander van Opzeeland niet alleen niet erg leuk en weinig intelligent zijn, subversief zijn ze al helemaal niet. Moslims, mongolen of Jesse Klaver beledigen is op geen enkele manier (meer) schokkend, uitdagend of ongemakkelijk. Dus over welke subversiviteit de politie zich in de voorstelling nou zo druk maakt? De enige interessante gedachte die na 'Lenny' blijft hangen: zijn er überhaupt nog meningen die we echt subversief en ontoelaatbaar achten?

Tournee tot en met 7 januari.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden