MATERIAAL

Twee mannen, tappende hakken, dansende benen, Singin' in the rain: het scherm schittert van de waterdruppels. Waar de film over gaat weet niemand meer, tijdloze vriendschap heeft zich van het verhaal losgetrild.

Rembrandt schilderde een dame tot zijn 'Joodse bruid' met witte, op het doek gedropen draden verf die de kleding kostbaar maken. Door roze klonten is het rood transparant, door hobbelige penseelstreken bolt de rok tot er een tedere zwangerschap onder schuil gaat.

Op een foto van Izis haasten de rimpels in de Seine zich uit het donker naar het kielzog van de boot. De maneschijn in Parijs ligt op mijn tafel.

Overdrijf de schaduw en je ziet licht. De schilder zet het donker aan. In schakeringen glijdt dun bruinrood naar een plens gebroken wit, dat de onzichtbare buitenwereld via het raam reflecteert op het gezicht. Zo verraadt een naar binnen gekeerd meisje - brief, frons, opwinding - waar ze met haar gedachten is.

Als je het licht eenmaal ziet, kun je het als instrument gebruiken: je voegt heldere tinten tussen duistere, plamuurt een witte weerkaatsende ondergrond, laat spetters licht als stofdeeltjes dwarrelen.

Hoe klein wordt de wereld als je het felste vuur naar je hand kan zetten. Licht uit de lucht komt een donkere kamer binnen en etst in zilver op film de omtrek van wat is. De zon is het materiaal van de fotograaf, die niet nabootst: de zon tekent de wereld.

Een foto legt de nerven bloot. De fotograaf forceert de afdruk van ragfijne lijnen, door een laag van chemicalien heen, tot een grover onderscheid tussen hemel en aarde. Volgorde: onbereikbaar licht wordt overvallen, gekneveld, gepaaid, mag weer vrijuit. Schaduw hecht zich aan papier, het licht springt er af.

De camera kan er niet buiten. Het oog zoekt door de lens naar brugconstructies, kloostergangen, de spijlen van een stoelleuning, de zon op een steen. Door licht af te bakenen zie je wat je zag. Aan helemaal wit of helemaal zwart zie je niets.

Vindt de fotograaf geen rust onder de hemel, de filmer raakt eraan verslaafd. De goudgele lucht boven de Amerikaanse oostkust, het verblindend wit van Venetie, het oker in de hemel van Holland. Zijn oog baadt zich in het licht van de lucht.

Licht vervliegt als je het niet in de gaten houdt. De lichtbak bij het wak lokt de vissen. De koplamp van de auto verstart het konijn. Wie met het materiaal weet om te gaan, vangt me. De reclame-fotograaf van het drankje in het verlichte cafe in de donkere nacht. De architect van het Pantheon met de lichtval door het gat in de koepel. De ooggetuige van de bleke schedels in een land in een oorlog.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden