Matana Roberts

jazz

Rewire Festival ***

Conceptueel denken, het gebeurt weinig in jazz. Iemand die dat bijzonder overtuigend doet, is de Amerikaanse componist en saxofonist Matana Roberts. Haar eerste platen onder eigen naam droegen nog duidelijke sporen van free jazz. Maar vijf jaar geleden begon ze met 'Coin Coin.' In die serie zijn nu drie platen verschenen. Allemaal totaal verschillend. Allemaal in veel opzichten extreem. Roberts gebruikt in haar bezettingen gerust een operazanger of een zingende zaag. Maar typerend voor Roberts muziek is dat het niet louter muziek blijft.

Bij 'Coin Coin' hoort namelijk ook een bijzondere vormgeving. Roberts zet alle mogelijke middelen in om haar verhaal te vertellen. Beeld is daarbij in de loop der jaren steeds belangrijker geworden. Nu is het gesamtkunstwerk waarop ze zint, praktisch gezien moeilijk realiseerbaar. Dat kan een verklaring zijn waarom ze steeds vaker in haar eentje optreedt. Met een bulk elektronica en bewegende beelden. Zo zou ze ook optreden tijdens het Rewire Festival in Den haag, maar er liep van alles spaak.

Een van de spannendste kenmerken van Roberts muziek is het conflict tussen traditie en vernieuwing. Ze put uit oude bronnen, niet alleen de vrije jazz, maar vaak nog veel ouder, met name traditionele liederen en obscure voordrachten. Ze brengt dat alles tot leven met geavanceerde, moderne apparatuur. Dat geeft de muziek haast vanzelf een extra betekenislaag. Enerzijds bewaakt Roberts het erfgoed van de Afro-Amerikanen, anderzijds zoekt ze nieuwe uitwegen. Roberts heeft niet alleen echt iets te vertellen over slavernij, identiteit en tal van andere zaken. Ze weet ook telkens daarvoor een interessante vorm te vinden.

Dat doet ze momenteel dus veelal alleen. Zingend, saxofoon spelend en aan tal van knopjes draaiend. In de Lutherse Kerk waar ze optrad, weigerde de techniek deels dienst. De muziek bleef dikwijls indringend, maar Roberts bleef te zeer gericht op wat misging. Ze is een geweldig conceptdenker, maar vergat dat ze ook een geweldig improviserend musicus is. Het gevoel van teleurstelling in haar spel leggen, reageren op wat tegenzat, had het soms wel degelijk indrukwekkende concert volledig gered.

Rewire Festival

2 april 2016 Den Haag

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden