Weblog

Massamoord door Atatürk? Geen sprake van!

Langzaam ontstaat in Turkije discussie over wandaden waar de staat zich in de loop van de tijd schuldig aan heeft gemaakt. Maar kom niet aan de nagedachtenis van Vader des Vaderlands Atatürk.

Meltem is 25 jaar en ze studeert voor lerares. Als alles naar wens gaat, staat ze begint volgend jaar voor de klas. Als iedere Turk, die op school elke dag is gedrild totdat ze meer van Atatürk houdt dan van haar eigen vader, gelooft ze dat Atatürk de grootste man aller tijden is. Als ze het over Atatürk heeft, zegt ze dan ook steevast 'mijn vader'.

Maar Turkije ontwaakt. Ook onder invloed van het toetredingsproces tot de EU beginnen de Turken te praten over tragische gebeurtenissen van niet zo lang geleden, waar ze tot voor kort niet over konden praten. En waar Atatürk mogelijk een rol bij speelde.

Hoog op de agenda staat de laatste tijd 'de oorlog in Dersim'. Nadat de Koerden in deze Koerdisch-Alevitische provinciestad in opstand waren gekomen tegen het beleid van radicale verturksing, gaf de leiding van het land het bevel voor een 'grondige schoonmaak'.

Dertienduizend mensen kwamen om bij deze actie van het leger. Kinderen en vrouwen werden massaal vergast. Sabiha Gokcen, de eerste en enige vrouwelijke gevechtspiloot ter wereld, bombardeerde hele dorpen plat.

Dit gebeurde allemaal in het jaar 1938. Atatürk stond aan het hoofd van het land. En Sabiha Gokcen, naar wie het tweede vliegveld in Istanbul is vernoemd, was de peetdochter van Atatürk.

Kan het waar zijn dat Atatürk bevel heeft gegeven voor het uitroeien van de bevolking van dit gebied, zoals Saddam Hoessein een halve eeuw later in Halabja deed? Nadat een parlementariër van de republikeinse partij CHP heeft gezegd dat in de Koerdische zaak wanneer nodig de 'Dersim-methode' toegepast kan worden, staan de kranten er vol van. "Kinderen en vrouwen hadden zich in grotten verstopt, daar werden ze als ratten vergiftigd. Die tragedie is een deel van onze geschiedenis", schrijven sommige kranten.

Maar Meltem gelooft er niets van. Ze zegt: ,,In het najaar van 1938 is Atatürk dood gegaan. Ik weet zeker dat mijn vader zo ziek was dat hij zich niet kon bekommeren om dit soort zaken. Hij heeft het vast niet geweten. Dit heeft hij echt niet op zijn geweten.''

Wat als het echt waar is? Zou ze het ter sprake kunnen brengen in haar klas? ,,Nee'', zegt ze vastberaden ,,Atatürk heeft het niet gedaan.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden