Massagraf in Noord-Irak

AMSTERDAM - Amerikaanse onderzoekers hebben in het noorden van Irak, in de buurt van de stad Mosoel, een massagraf ontdekt, waar mogelijk duizenden Koerdische slachtoffers van oud-president Saddam Hoessein liggen begraven.

Volgens de Amerikaanse onderzoeker Greg Kehoe, die ook in het voormalige Joegoslavië massagraven onderzocht, was het massagraf langere tijd in gebruik. ,,Iemand gebruikte dit veld langere tijd om er lijken naar toe te brengen en om er mensen te executeren'', aldus Kehoe. Nadat de mensen waren doodgeschoten, werden ze met bulldozers in greppels geschoven. Het massagraf bestaat uit zeker negen greppels. In acht daarvan liggen lijken van mannen, in de negende greppel liggen alleen vrouwen en kinderen. Onder meer is te zien hoe een vrouw haar baby vasthield toen ze werd doodgeschoten. Het kind is in het achterhoofd geschoten en de moeder in het gezicht.

De mensen in dit massagraf zijn vermoedelijk vermoord bij de operatie Anfal in de jaren tachtig in het Koerdische gedeelte van Irak. Daarbij zijn tussen de honderdduizend en honderdtachtigduizend mensen omgekomen. Anfal stond onder leiding van een neef van Saddam, Ali Hassan Ali Madjid, bijgenaamd chemische Ali. Die is na de val van Saddam opgepakt.

Bij de diverse operaties Anfal, die begonnen in de jaren zeventig, zijn vijfduizend dorpen ontvolkt. Soldaten vergiftigden alle fruitbomen en maakten waterbronnen onbruikbaar door ze af te dekken met beton. Ze maakten agrarische gebieden verder onleefbaar met landmijnen.

Het is nog onduidelijk hoeveel mensen het regime van Saddam heeft vermoord. Over de massagraven circuleren uiteenlopende cijfers; het aantal mensen dat daar ligt zou variëren tussen de driehonderdduizend en de vierhonderdduizend.

Het is onzeker of alle slachtoffers van Saddams terreur in massa graven terecht zijn gekomen. Speciale politie-eenheden hadden de bevoegdheid naar eigen inzicht verdachte personen te executeren. In de gevangenis Aboe Ghraib, ten westen van Bagdad, zijn gedurende lange perioden honderden mensen per week opgehangen.

De terreur van Saddam kende drie pieken. Eind jaren zeventig begin jaren tachtig waren aanhagers van de sjiitische Dawapartij doelwit. De terdoodveroordelingen bestonden uit flinterdunne dossiertjes, ondertekend door of namens Saddam. De tweede piek was de Anfaloperatie tegen de Koerden, de derde de massamoorden op sjiieten, die in 1991 -na Saddams nederlaag in Koeweit- in opstand kwamen.

Meteen na zijn aantreden als president in 1978 brak Saddam met de gewoonte om familie op de hoogte te stellen van executies. Er zijn foto's gevonden van executies met zwavelzuur. De datum van Saddams berechting staat nog niet vast.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden