Knelpunten

Massaal testen op corona lukt nog lang niet

Een drive-in-testlocatie van de GGD in Rotterdam.Beeld Getty Images

Nederlandse laboratoria staan klaar om te testen maar de maximale capaciteit wordt nog lang niet benut. Een van de knelpunten is de inzet van geschoold zorgpersoneel.

De testmotor moet als een enorme diesel op gang komen. Sinds maandag komen veel meer mensen in aanmerking voor een coronatest, ook zorgpersoneel buiten de ziekenhuizen met klachten mag zich laten controleren op Covid-19. Maar de testlocaties draaien nog niet op volle toeren.

Donderdag rapporteerden testlaboratoria de resultaten van bijna zesduizend Nederlanders, nog geen tweeduizend meer dan dezelfde dag een week eerder. Onduidelijk is hoeveel zorgpersoneel buiten de ziekenhuizen daar al bij zit, naast de kwetsbare groepen, ernstig zieke patiënten en ziekenhuispersoneel dat al langer getest wordt.

Hiermee is een groot deel van de nieuw aangeboorde testcapaciteit bij laboratoria – 17.500 testen per dag – nog onbenut. In navolging van andere landen werd die capaciteit door het kabinet flink opgeschroefd: het aantal door het RIVM gevalideerde testlabs is in korte tijd uitgebreid van vijftien naar 41. Er werden machines aangeschaft zodat medisch-microbiologische labs konden uitbreiden, en onder meer laboratoria voor diergeneeskunde zijn omgebouwd tot testlocatie voor corona.

Een van de knelpunten is, zeker als straks de volle capaciteit wordt benut, geschoold zorgpersoneel dat nodig is om te testen – hetzelfde personeel dat nog zo hard nodig is in de ziekenhuizen. Sinds deze week nemen GGD-artsen in daarvoor ingerichte teststraten of -tenten monsters af met wattenstaafjes. De bedoeling is dat de 25 GGD’s in Nederland elk dagelijks honderd testen afnemen. Maar dat lukt nog lang niet, zo blijkt uit een rondgang van Trouw.

De ene GGD is verder dan de andere. Zo had de GGD Limburg-Zuid voordat het nieuwe beleid van kracht werd al een teststraat op poten gezet, waarmee werd proefgedraaid. Terwijl zij maandag meteen op stoom kwamen, moest in andere plekken van het land de testlocatie nog vorm krijgen. Eén teststraat per GGD-regio blijkt ook niet altijd genoeg: mensen moeten er te ver voor reizen. Neem de GGD Hart voor Brabant, met een ­relatief groot werkgebied. Daar werd op donderdag nog een tweede testlocatie in Tilburg geopend, naast die in Den Bosch.

Aanspraak op test

Een ander knelpunt is het aantal mensen dat nu aanspraak maakt op een test. Eind maart bracht minister Hugo de Jonge het goede nieuws voor zorgpersoneel. “Om veilig te kunnen werken en kwetsbare personen te beschermen is het belangrijk dat we al het zorgpersoneel kunnen testen bij klachten”, aldus de minister. Dat klinkt genereus, maar in de praktijk zijn de richtlijnen keihard. Pas als een personeelslid echt niet gemist kan worden en dicht bij patiënten werkt, mag er getest worden. Alle verpleegkundigen en thuiszorgmedewerkers die op enige manier kunnen worden vervangen, krijgen geen test maar moeten thuis uitzieken.

Daar zit ook logica achter: het kabinet en het RIVM willen verstandig omgaan met alle testcapaciteit. “We moeten het lang vol kunnen houden, testen zonder ‘handelingsperspectief’ heeft geen zin. Er moet iets met de uitslag gedaan kunnen worden”, aldus een woordvoerder van het RIVM.

En toch: aan die knelpunten zal gesleuteld moeten worden. Nu blijft het bij ronkende woorden over een capaciteit van 17.500 besmettingstesten per dag, met een maximum van tot wel 29.000 testen als alle laboratoria 24 uur per dag doordraaien. Maar in de toekomst zijn dergelijke aantallen wel degelijk nodig. Deskundigen zijn het erover eens dat voor een versoepeling van de lockdown testen cruciaal is. Maar om alle Nederlanders met milde klachten zoals koorts, benauwdheid en hoesten te testen, zijn misschien wel 80.000 tot 100.000 testen per dag nodig. Dat is een enorm aantal, zeker in verhouding met het aantal testen dat in Nederland werd uitgevoerd sinds de uitbraak van het coronavirus. Dat waren er tot vrijdag ongeveer 108.000. In totaal.

Lees ook: 

 Alles wat je wilt weten over virustesten, in zeven vragen

Testen, testen, testen, zei de Wereldgezondheisorganisatie al weken geleden. Minister Hugo de Jonge zegt het sinds begin april ook. Nu testen we ruim 5000 mensen per dag, maar op grote schaal testen blijkt nog niet zo simpel. Zeven vragen over testen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden