Massaal protest tegen grondslag nieuwe kerk

PUTTEN (ANP) - Niet de verwachte honderden, maar bijna tweeduizend behoudende hervormden protesteerden zaterdag in Putten tegen de ontwerpkerkorde van de Verenigde Protestantse Kerk in Nederland (VPKN).

“De hervormde synode moet weten dat ons onaanvaardbaar tegen deze grondslag ook onaanvaardbaar betekent”, zei ds. K. ten Klooster, voorzitter van het Comité tot behoud van de Nederlandse Hervormde Kerk, dat de bezinningsdag had georganiseerd. In de VPKN moeten hervormde, gereformeerde en lutherse kerken samengaan.

“Wij zijn niet uit op afscheiding”, zei hij in een overvolle Grote Kerk, “maar wij verzetten ons tegen de VPKN, die een nieuwe kerk is.” Op basis van de kerkorde, die nog definitief moet worden vastgesteld, zal er in die nieuwe kerk officieel plaats zijn voor geloof en ongeloof naast elkaar. Ten Klooster weigerde antwoord te geven op vragen over wat het comité gaat doen als de synode weinig aan de ontwerpkerkorde zal veranderen.

De grote meerderheid van de classes (regionale kerkvergaderingen) heeft zich volgens Ten Klooster tegen die ontwerpkerkorde uitgesproken. De wijze waarop de synode die bezwaren heeft behandeld, heeft tot grote verontwaardiging geleid, aldus de predikant uit Slikkerveer. Hij noemde het een verkeerde voorstelling van zaken dat degenen die de kerkorde verwerpen, zich willen afscheiden. “Uit een oogpunt van grondslag en geschiedenis kunnen wij niet anders concluderen dan dat de beoogde VPKN een afscheiding is.”

Ds. R. van Kooten uit Soest vergeleek de nieuwe kerk met hoererij. “Voor Calvijn is het geen afscheiding, wanneer wij opkomen voor het behoud van Christus' kerk door niet mee te gaan in hoererij.”

De predikant die zich vaker van een beetje demagogie bedient, schetste het beeld van de gehuwde vrouw die een vriend krijgt en haar man vraagt mee te gaan naar de nieuwe woning. Niet die man, maar de overspelige vrouw scheidt zich af, aldus Van Kooten.

In zijn openingswoord citeerde ds. L. Ruijgrok uit Middelharnis uit een Open Brief van de Gereformeerde Bond uit 1996 dat “de nieuw te vormen kerk zich afscheidt van de hervormde kerk”. Hij zei het zich niet te kunnen voorstellen dat “hervormd-gereformeerden”, zoals de rechterflank binnen de hervormde kerk zichzelf aanduidt, per se mee de plurale VPKN in willen.

Het hoofdbestuur van de Gereformeerde Bond, de behoudende vleugel binnen de Nederlandse Hervormde Kerk, heeft vorig najaar, “ondanks grote bezwaren”, juist wel besloten binnen de hervormde kerk op zijn post te blijven. Deze week waarschuwde de Bond voor verdeeldheid in de plaatselijke gemeenten als gevolg van de activiteiten van het Comité. “Wellicht gaat er een vuur branden dat niet meer gedoofd kan worden en dat zal leiden tot scheuren en breuken”, zo liet het hoofdbestuur weten.

Ook vreest De Bond dat zich binnen de kerkenraden en in gemeenten spanningen zullen voordoen doordat mensen bij voorbaat verschillende standpunten innemen. Het comité haalt zijn aanhang voor een deel uit Bondskringen.

Ten Klooster, die vorig jaar uit het hoofdbestuur is getreden als gevolg van het standpunt van de Bond, weigerde op de verklaring van de Bond in te gaan. Wel ontkende hij dat ds. Ruijgrok met financiële acties had gedreigd door in zijn openingwoord te zeggen dat “alleen al in financieel opzicht de inbreng van al die honderden Bondsgemeenten onmisbaar is. De synode zou dan wel eens gedwongen kunnen worden een andere weg in te slaan.”

Moderamenlid ds. B. van Vreeswijk was niet namens het hervormd synodebestuur, maar uit innerlijke verbondenheid aanwezig. “De verontrusting over de grondslag van de nieuwe kerk deel ik.” Op de vraag of deze dag in Putten kerkgeschiedenis is geschreven, zei Van Vreeswijk: “Dat is de vraag. Maar dat er een snaar is geraakt, is wel duidelijk.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden