Masochistische fratsen

De wekkerradio behoort tot de afschuwelijkste uitvindingen die er bestaan. Maar de laatste dagen drong langzaam tot mijn nachtmenskop door, dat de teksten van de liedjes waarmee Nederland wakker wordt, anders zijn dan ik mij herinner.

Geen mens is alleen maar goed of slecht. Er is tenminste één reden om te leven: er zit muziek in je hart. Alle mensen zijn om van te houden. Het leven wat je hebt, is alles wat je hebt, doe er wat mee. Je bent die je bent. In alle talen stroomt de boodschap van de vreugdevolle en angstvrije zelfbeschikking tot onder de lakens door. Een warme deken heb je helemaal niet meer nodig bij deze optimistische ochtendradioherrie.

Zouden boetvaardige christenen ook door optimistische radio's worden gewekt of hebben zij hun wekkers afgestemd op zenders die het virus van schuld en schaamte verspreiden? Schuld en schaamte over de gewelddadigheid van het christelijke Europa, door de eeuwen heen, tegenover vrouwen/heksen, zigeuners, joden, Indianen, Aboriginals, Maori en de Afrikanen.

Vrijdagavond hielden boetvaardige christenen in Utrecht een dienst waarin schuld werd betuigd over tweeduizend jaar jodenvervolging culminerend in de holocaust. Ik ben er niet geweest. En zelfs als ik niet met iets anders bezig zou zijn geweest, zou ik er niet naartoe zijn gegaan. Ten eerste omdat het op vrijdagavond plaatsvond, de avond dat de sjabbat begint. Een avond van vreugde, een avond waarop alles wordt gedaan om de goddelijke aanwezigheid naderbij te brengen. Door gezellig samen te eten met familie, vrienden en gasten. Een avond van rust en plezier. De avond van de dag dat je niet verdrietig mag zijn, zelfs niet als je in de rouw bent omdat je net een dierbare hebt verloren. Vrijdagavond is dus de enige avond dat je juist niet in zak en as moet gaan zitten om te overdenken hoe christenen joden naar het leven hebben gestaan. Joden kunnen er op vrijdagavond niet bij zijn en moeten er op vrijdagavond ook niet bij willen zijn. Dat kan de organisatoren toch niet ontgaan zijn. Vermoedelijk was het dan ook expres zo gepland, dit masochistische christelijke 'feestje'.

Maar er is nog een tweede reden dat ik er niet bij was. Met dit soort manifestaties wil ik niets te maken hebben. Als ik eraan denk begin ik al ongemakkelijk in mijn vel te zitten. Schuldbewuste christenen die zo nodig boete willen doen, wat moet ik er in hemelsnaam mee? Waarom willen ze het zo graag? Wat denken ze ermee te bereiken? Als christenen met joden een relatie willen opbouwen waarin beiden gelijkwaardige partners zijn, dan kunnen christenen het met dit soort merkwaardige fratsen wel vergeten. Wat geldt in een relatie tussen de ene mens en de andere: dat schuld, schaamte en boete alleen maar obstakels zijn voor de vriendschap of zelfs liefde, geldt ook voor grote groepen. Ik jodin, en met mij andere joden, (be)staan voor dit soort christenen slechts tegen de achtergrond van een holocaustdecor. Blijft er voor mij, jodin, en met mij voor andere joden, nog een ander bestaan over? Het masochistisch christelijke 'feestje' van deze boetedienst, de zelfkastijding in die volgestroomde kerk, het sentiment dat werd opgeroepen, zijn slechts een andere vorm van agressie, waar niemand wat mee opschiet. Terwijl de christelijke kerken leegstromen omdat de gewone boodschap van schuld en boete niet meer aanslaat, wordt de holocaust misbruikt om in een laatste kramp nog één keer, net voor het millennium eindigt, op ouderwetse manier christelijk te kunnen zijn. Laat maar.

De holocaust is gebeurd, de pijn blijft, houdt op hem op te rakelen voor eigen misbruik. Luister naar de radio, ga naar de disco. Je bent wat je bent. En that's it.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden