Mars-onderzoek vergt lange adem

Het is verleidelijk te concluderen dat Nederland samen met een aantal Europese landen, Canada en Rusland deze week 1,3 miljard euro over de balk heeft gegooid: in de richting van de planeet Mars. De ruimtesonde met de naam Schiaparelli, die met hulp van een parachute op Mars zou landen, heeft immers nog niet de boodschap 'goed aangekomen' naar de aarde verzonden. Zijn voorganger Beagle 2, ook een Europees initiatief, is sinds de landing in 2003 zoek.

Nu is Schiaparelli een vehikel van het formaat van een Smart-auto, en men zou nog kunnen zeggen dat de poging van deze week vooral informatie geeft voor het geval de Europese ruimte-organisatie Esa een echt volledig laboratorium - ooit misschien wel met bemensing - veilig wil laten landen op Mars. Maar dat argument valt te betwisten als er werkelijk geen signaal meer van de sonde komt. De ruimtewetenschappers zullen dan moeten deduceren hoe het in ieder geval níet moet, maar de Schiaparelli kan daarbij niet meer helpen.

Een blik over de oceaan zou Europa tot nog meer bescheidenheid kunnen aansporen. Nasa is al veel verder dan de Esa, de vraag is waarom er niet gewoon wordt aangehaakt bij de Amerikanen. In hun eigen woorden: 'If you can't beat them, join them'.

Maar de beoordeling van deze operatie moet niet afhangen van de vraag of er de komende tijd nog signalen gaan komen. Vergeet niet dat Schiaparelli de lange reis niet alleen maakte. Het begeleidend moederschip, dat de sonde zondag losliet, is succesvol in een baan rondom Mars gebracht. Deze ExoMars zal de komende tijd gaan speuren naar methaangas op de planeet, een mogelijke aanwijzing dat er ooit leven op de planeet is geweest.

Die vraag houdt velen op aarde al jaren in spanning, en het is onzeker of de Esa op deze manier er een antwoord op kan geven, of zelfs een beginnetje van zo'n antwoord. Maar het gaat wel om een vraag van zeer fundamentele betekenis. Alle kennis over menselijk leven in de ruimte is nu gebaseerd op de aarde en dat is aan de magere kant. Aanwijzingen voor leven op Mars zouden ook betekenen dat we veel meer rekening moeten houden met leven elders in het heelal.

Dergelijk fundamenteel onderzoek is van groot belang, en dat het niet allemaal gaat zoals gehoopt, dat hoort daar helaas bij. Het grote voordeel van dit initatief is bovendien dat dit soort fundamenteel onderzoek een hele generatie wetenschappers een flinke impuls geeft. Soms ook in praktische zin: het tempurmatras en de kruimeldief waren er zonder ruimtevaart niet geweest, om maar twee kleine voorbeelden te noemen. Dat is reden genoeg voor de Esa om zelfstandig te blijven en niet achter aan te sluiten bij Amerikaanse collega's.

De mening van de krant, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden