Marokkanen vrezen overslaan revolutie

Hoe groot is de kans dat in Marokko eenzelfde situatie ontstaat als in Tunesië en Egypte? Steeds meer Marokkanen zijn bang voor het antwoord op die vraag. Voor zondag is een landelijke demonstratie aangekondigd, een initiatief van jongeren die elkaar via sociale netwerken hebben ontmoet. Het protest wint aan kracht: verschillende partijen en organisaties sluiten zich bij de jongeren aan.

Tegenstanders van de demonstratie zijn bang voor onrust in het land en schilderen de Facebook-activisten af als atheïsten en aanhangers van Polisario – de afscheidingsbeweging voor de Westelijke Sahara. Vrijwel iedereen is het erover eens dat de regering weg moet, maar veel mensen vrezen dat het koningshuis ook onderwerp van kritiek zal zijn, terwijl dat essentieel is voor de eenheid en identiteit van het land.

Big Brother, wiens blog onlangs tot de beste van 2010 werd uitgeroepen, is fel tegen de demonstratie. Hij roept op tot eenheid en stelt dat er in Marokko voldoende andere mogelijkheden zijn om eventueel ongenoegen kenbaar te maken. „Laten we eerst eens allemaal gebruikmaken van ons stemrecht”, suggereert hij. Bij de laatste verkiezingen stemde slechts de helft van de geregistreerde kiesgerechtigden.

Maar de activisten hebben geen vertrouwen meer in de officiële kanalen, ze willen „vrij zijn om onze stem te laten horen”, zoals een van hen zegt. Al sinds de onlusten in Gdim Izik en Tineghir, waarbij eind vorig jaar burgers hun onvrede uitten over hun leefomstandigheden, discussiëren ze op Facebook over de vraag wat er in Marokko zou moeten veranderen. ’We hebben genoeg van vernedering en dwang, fraude en corruptie, van hoge prijzen en miserabele salarissen, armoede en honger, van marginalisering en uitbuiting, onderdrukking en geweld. We willen gratis onderwijs en gezondheidszorg, werk en een waardig leven, sociale woningbouw, vrijheid van pers en meningsuiting, en de berechting van degenen die ons bestelen!’, zo staat op hun flyer.

Verschillende linkse partijen en de islamistische beweging Al Adl wal Ihsane hadden al laten weten mee te zullen doen, woensdag voegde ook mensenrechtenorganisatie AMDH zich daarbij. De AMDH stelt dat de situatie in Marokko weinig verschilt van die in Egypte of Tunesië. Toen koning Mohamed VI twaalf jaar geleden aantrad, waren de verwachtingen van de bevolking hooggespannen. Al snel kreeg hij de bijnaam ’koning van de armen’, omdat hij voortvarend met de invoering van verschillende sociale hervormingen begon. Dat leverde hem de liefde van de Marokkanen op, en die is gebleven, maar er klinkt ook kritiek. Het politieke systeem is een farce, niemand heeft vertrouwen in het rechtssysteem en het onderwijs verkeert in een lamentabele staat. De kloof tussen arm en rijk is eerder groter dan kleiner geworden.

De Marokkaanse autoriteiten gaan er vanuit dat hun land een uitzondering vormt in de regio, maar dat deden ze ook toen het om terrorisme ging – tot Casablanca in 2003 werd opgeschrikt door zelfmoordaanslagen die 45 mensenlevens eisten.

De spanning stijgt nu de demonstratie van zondag dichterbij komt. We kunnen niet langer wachten op verandering, zeggen voorstanders, terwijl tegenstanders volhouden dat protestacties een gevaarlijke escalatie kunnen veroorzaken. De eisen lijken misschien gematigd en gerechtvaardigd, zeggen zij, maar wat gebeurt er als de demonstranten ’Weg met het regime’ gaan roepen?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden