'Marokkaan' is een soort scheldwoord geworden

Bij juwelier Goldies aan de Milhezerweg in Deurne, waar een overval met fatale afloop heeft plaatsgevonden, hielden Marokkaanse jongeren een demonstratie. Beeld anp
Bij juwelier Goldies aan de Milhezerweg in Deurne, waar een overval met fatale afloop heeft plaatsgevonden, hielden Marokkaanse jongeren een demonstratie.Beeld anp

Een stortvloed van aangiften tegen Wilders, aanhoudende aandacht in kranten en op radio en tv: het debat over de positie van Marokkanen in Nederland woekert voort. Door de uitspraken van de PVV-leider en de dood van twee Marokkaanse overvallers in Deurne is de sluimerende onvrede onder Marokkaanse jongeren zozeer gegroeid dat experts vrezen voor een explosieve situatie, blijkt uit een rondgang van Trouw.

Perdiep Ramesar

Er is een cocktail van woede, onvrede en gevoelens van machteloosheid. Moet Nederland vrezen voor een eruptie van geweld, of zal het zo'n vaart niet lopen?

"'Marokkaan' is een soort scheldwoord geworden in Nederland door Wilders en alle negatieve publiciteit over overlast en criminaliteit", zegt Abdell Zine (27), een van de jongeren die Trouw sprak. Hij heeft goede diploma's, maar komt niet aan de bak. "Zelf zou ik niet zo gauw de straat op gaan, maar ik kan me heel goed voorstellen dat het een keer uit de hand loopt. Niet iedereen is bestand tegen zoveel tegenslagen."

Mahdi (26), die werkloos raakte en in de zware criminaliteit belandde, wijst geweld inmiddels af maar bevestigt de onvrede. "Dit maakt mensen boos en de vraag is dan: waar is de grens van die boosheid? Want voor we het weten, loopt het uit de hand."

Samenloop van omstandigheden
Volgens de Marokkaans-Nederlandse hulpverleenster Karima Daoudi is het de samenloop van omstandigheden die deze groep zo boos maakt. Ze is directeur van het Bureau Maatschappelijk Herstel en Rehabilitatie dat in Den Haag en Utrecht middels 'Forsa!', een methode gericht op maatschappelijk werk en een 'maatjesproject', (ex-)gedetineerden en moeilijke jongeren begeleidt. Die jeugdigen hebben volgens haar psychische en gedragsproblemen, vallen uit op school, komen zo in het straatleven terecht waardoor ze in de criminaliteit belanden.

"Deze jongens hebben niets meer te verliezen, waardoor ze hun woede niet kunnen kanaliseren en die op een negatieve manier uiten. Als ze dan ook het gevoel hebben dat de samenleving tegen ze is - zoals met Wilders en in Deurne - bestaat de kans dat ze in opstand komen met alle gevolgen vandien."

Criminoloog en bestuurskundige Eric Bervoets doet veel onderzoek naar jeugdcriminaliteit en roept al jaren op om alert te zijn op de probleemjeugd in achterstandswijken. "Ik vrees vooral voor de jongeren die nihilistisch worden. Ze rellen om te rellen en achteraf zoeken ze een verklaring voor hun gedrag. Bij die verklaring geven ze altijd de schuld aan anderen: het ligt aan Wilders, het is racisme, het ligt aan Deurne. Nooit ligt het aan henzelf. Omdat ze zo denken, is het ook moeilijk om ze aan te pakken. Ze zijn ongrijpbaar en daarom vrees ik wel voor toenemende ongeregeldheden in de Nederlandse steden, want ze hebben geen duidelijk motief."

Nog geen Franse taferelen
Volgens Bervoets is de kans dat het in Nederland tot hevige rellen zal komen - zoals de ongeregeldheden in de Franse banlieues van Parijs en de Londense buitenwijken echter niet zo groot: "In Nederland zijn de wijken, de groepen en de problemen nog lang niet zo groot als in die wereldsteden."

PvdA-Kamerlid en stadsdeelvoorzitter tijdens de rellen in Amsterdam-Slotervaart in 2007, Ahmed Marcouch, is daar ook niet bang voor. "Er zijn zeker spanningen, dat ontken ik niet. Maar ik verwacht niet dat de opstand zo georganiseerd zal zijn als in Parijs en Londen. Wat wel van belang is, is dat er genoeg kennis en contact blijft met de etnische gemeenschappen in de wijken, waardoor de politie en de gemeente op tijd en bij voorkeur preventief kunnen reageren op problemen."

De half-Nederlandse, half-Marokkaanse jongerenwerker Ibrahim Wijbenga, die in Amsterdam en Eindhoven actief is, wijst op het belang van sociale media. Hij kent de jongeren die in Deurne demonstreerden tegen de vrijlating van het juweliersechtpaar dat de overvallers van Marokkaanse afkomst doodschoot. "Als het in Haren na een oproep voor een feestje zo uit de hand loopt, waarom zou het dan niet mis kunnen gaan in de Haagse Schilderswijk, Utrecht-Kanaleneiland, Rotterdam-Zuid of in Amsterdam-West?"

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden