Markthal met zuidelijke allure

Gaat nieuw Rotterdamse icoon leiden tot kaalslag van het overige winkelbestand?

Drie in een jaar. Koningin Máxima opende gisteren het derde icoon dat in korte tijd in Rotterdam af kwam. Na het grootste gebouw van Nederland - De Rotterdam van Rem Koolhaas - en het modernste Centraal Station hebben de Rotterdammers nu als eerste in Nederland een markthal.

Onder immense zwevende druiven en stokbroden kunnen Rotterdammers hun verse voedsel kopen. Nu al lijkt het gebouw een succes. 85 procent van de 96 kramen is verhuurd. Aan viszaken, notenbars en poeliers. Om de maaltijd compleet te maken, heeft de kelder een Albert Heijn.

In de stad zijn Markthalschoenen en Markthaloverhemden te koop. Zelfs de kooplui van de aangrenzende buitenmarkt - die normaal gesproken niet verlegen zitten om een klacht over tegenspoed - bewonderen het gebouw. Extra concurrentie? Welnee, wie binnen luxe vis koopt, kan buiten alsnog terecht voor een broodje kibbeling.

Ook Amsterdam en Den Haag willen markthallen. Deels uit nood - de Europese Unie wil vanwege de hygiëne dat vis alleen nog overdekt verkocht wordt, ook vanwege de uitstraling. Architect Winy Maas: "Een markthal naar Zuid-Europees voorbeeld is nieuw in Nederland. Die marktcultuur kennen wij niet." Hij ziet dat jongeren steeds meer een openbaar leven leiden, in café's en koffiebars. "We staan aan het begin van die ontwikkeling. De Markthal past daar in. Ik kan alleen met heel mijn hart hopen dat hij een succes wordt, maar dat kan tijd kosten."

Het nieuwe icoon landt in een stad in opperbeste stemming. Mede door al die nieuwe gebouwen werd Rotterdam dit jaar in talloze internationale media getipt als stad om te bezoeken. Van The New York Times tot Die Zeit en de reisgids 'Rough Guides.' Bij de opening van de Markthal waren 43 internationale journalisten aanwezig. Al die aandacht werpt zijn vruchten af. Het aantal bezoekers steeg de eerste helft van 2014 met 3,8 procent, het aantal hotelovernachtingen met 13,4 procent.

Rotterdam is hot. Maar de stad voert van oudsher ook minder rooskleurige lijstjes aan. De werkloosheid is met 14 procent één van de hoogste van het land. Om alle nieuwe winkelruimte - in het centrum worden nog meer koopkathedralen ontwikkeld - rendabel te maken is geld van buiten nodig.

"De Markthal is een heel boeiend gebouw", vindt bijzonder hoogleraar bestuurskunde en stadssocioloog Wim Derksen, "maar ik twijfel of het mensen van buiten gaat trekken." Veruit de meeste kraampjes in de Markthal zijn van middenstanders die al een vestiging in Rotterdam hebben. "Als het een succes wordt, leidt dat tot kaalslag van het overige winkelbestand."

Het toenemend aantal toeristen in de stad relativeert hij. "Die pakken vanaf het cruiseschip vaak direct de bus naar Delft of Amsterdam." Om geld te verdienen kun je beter hoogopgeleiden binden. "En dat doe je niet met een markthal, maar met werk." Derksen vindt het een 'vreselijke patstelling'. Rotterdam wil yuppen, het nieuwe college maakt beleid voor 'bakfietswijken', maar yuppen blijven niet in de stad, omdat daar geen werk is. "Hoogopgeleiden trek je aan met hoogopgeleiden."

Niet prestigeprojecten, maar ontwikkelingen van onderop moet je stimuleren, zegt de hoogleraar. "Denk aan regelvrije zones, zodat gekke mensen en nerds hun plannen kunnen uitvoeren zonder belemmeringen." En zo'n bakfietszone moet je ook niet plannen, zegt hij. "Als het goed is gebeurt dat dan vanzelf."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden