Markt zou zo graag iets horen uit Peking

Zwalkend beleid Chinese overheid is moeilijk te volgen

LIDWIEN DOBBER

Het heeft iets van de processie van Echternach, vindt Arjen van Dijkhuizen, econoom bij ABN Amro. De Chinese autoriteiten doen drie stappen vooruit, maar als daar te heftig op wordt gereageerd, doen ze er schielijk twee terug.

Zo deed de centrale bank gisteren steunaankopen om de waarde van de Chinese munt op te krikken, nadat ze die waarde vorige week zelf omlaag had gebracht.

China blijft een geleide economie. Het communistische bewind houdt de touwtjes stevig in handen, maar 25 jaar geleden begon het wel twee op kapitalistische leest geschoeide aandelenbeurzen. En vorig jaar stelde het zijn munt een beetje bloot aan de tucht van de markt. Dat is balanceren.

Neem die munt. Elke dag stelt de Chinese centrale bank de waarde vast en gedurende de dag mag de yuan 2 procent dalen dan wel stijgen. Maar dat geldt alleen voor de 'binnenlandse yuan'; aan de beurs van Hong Kong wordt gehandeld in de 'buitenlandse yuan' en die mag veel vrijer bewegen.

Vorige week bepaalden de autoriteiten de waarde van de binnenlandse yuan vier dagen op rij lager dan de buitenwereld had verwacht. Paniek onder investeerders: duidt dat erop dat de Chinese groei onder druk staat? Omdat de binnenlandse yuan maar beperkt kan bewegen, kreeg de buitenlandse yuan de klappen. De waarde tussen beide varianten liep zover uiteen dat de centrale bank donderdag haar koers omgooide. Met steunaankopen probeerde ze de waarde van de buitenlandse munt weer op te drijven.

Ook op de beurzen van Shanghai en Shenzhen hielden de autoriteiten het roer niet recht. Vorige week maandag introduceerden ze een mechanisme dat te veel beweging op de beurs moest tegengaan. Tot hun verrassing, zo lijkt het, trad het direct op de eerste dag in werking. En donderdag nog een keer, waarop het vrijdag weer werd afgeschaft.

"De vraag is waarom de autoriteiten zo krampachtig de koersval tot staan proberen te brengen", zegt Herwin Loman, China-deskundige bij de Rabobank. De beurs staat nogal los van wat er in de echte economie gebeurt, zegt hij. Begin 2015 schoten de koersen in Shanghai omhoog, terwijl de economische cijfers behoorlijk tegenvielen. In de zomer kwam er een correctie, honderden miljarden dollars aan beurswaarde verdampten en ook toen grepen de autoriteiten in omdat de verliezen hen te gortig werden. Loman: "Is het prestige, zijn ze bang voor onrust, willen ze geloofwaardig blijven, het vertrouwen behouden?"

Door zo te zigzaggen bereiken ze dat toch juist niet? Ze jagen investeerders over de hele wereld de stuipen op het lijf. Loman: "Het is allemaal relatief nieuw voor de Chinese autoriteiten. Ze willen de economie hervormen én de controle houden en zorgen voor stabiliteit. Wat vorige week gebeurde, is daar een manifestatie van."

Want die hervorming van de economie is niet zonder risico's. China wil meer drijven op de economische vraag van zijn eigen bevolking en op de dienstensector en minder op export en industrie. Dus vallen er massa-ontslagen bij staalfabrieken en groeit de economie minder uitbundig. Die omslag mag de positie van het regime niet aantasten. Sociale onrust voorkomen is dus prioriteit.

"Ik geloof wel dat China die geleidelijke groeivertraging kan bewerkstelligen", zegt Van Dijkhuizen. "Maar het is een bumpy road." Wij moeten daar wat meer aan wennen, vindt hij, en niet zo heftig reageren als er minder fraai nieuws uit China komt. "En zij zouden iets bedrevener kunnen worden in hun communicatie met de markten."

Is dat een reëel verlangen: een communistisch bewind dat communiceert met markten? China is de VS niet, zegt Van Dijkhuizen. Daar publiceert de Federal Reserve, het stelsel van centrale banken, zelfs zijn notulen. "De Chinese centrale bank publiceert niet eens de data waarop ze vergadert. Dan hoor je plotseling dat de rente is verlaagd." Kortom, er is wel wat ruimte voor verbetering.

"We weten niet precies hoe beleid wordt gemaakt", zegt Loman. "President Xi geldt als de machtigste president sinds Deng Xiaoping, maar misschien duidt dat zigzagbeleid wel op grote verschillen van inzicht binnen de Communistiche Partij." Toch, denkt ook hij, is betere communicatie een antwoord. Want verrassingen, daar houdt de markt niet van.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden