Markies De Croismare redt jong meisje uit het klooster

Marie-Suzanne Simonin is het product van een buitenechtelijk slippertje van haar moeder en wordt op haar zestiende tegen haar wil naar het klooster gestuurd. Suzanne stribbelt tegen. Er volgt een wanhopige rondgang langs drie kloosters, waarbij ze onder meer te kampen krijgt met proto-sadisme en lesbische liefde. Uiteindelijk ontsnapt ze toch, wordt nog bijna het slachtoffer van een jonge monnik en treedt in dienst bij een wasvrouw.

Joris Vermeulen

Denis Diderot (1713-1784), filosoof van de Verlichting, speelt in 'De non' met het genre roman. Suzanne giet haar avonturen in de vorm van een soort memoires, gericht aan een zekere markies De Croismare. Deze vrome en geestige man heeft echt bestaan en was een goede vriend van Diderot. Wanneer Croismare op zekere dag hoort dat een meisje, Marguérite Delamarre, uit het klooster probeert te komen, doet hij een beroep op al zijn connecties om Marguérite te helpen. Zonder resultaat. Dan vertrekt de geliefde markies voor onbestemde tijd naar Normandië. Om hem terug naar Parijs te lokken, halen Diderot en zijn vrienden een grap uit: ze sturen hem brieven waarin Marguérite zogenaamd opnieuw een beroep doet op zijn goedheid. Croismare tuint erin, maar in plaats van zich naar Parijs te haasten, biedt hij Marguérite schriftelijk aan bij hem in dienst te treden. Diderot laat zijn marionetje verschrikt ziek worden, tot ze - op papier - sterft. Door de correspondentie tussen Croismare en Marguérite-Diderot aan Suzanne's memoires toe te voegen, bereikt Diderot een ambigu doel: de roman ontstijgt het niveau van (on)zuivere fictie, maar wordt tegelijkertijd faliekant onderuitgehaald.

'De non' is op autobiografische leest geschoeid: Diderot werd door zijn vader in het klooster opgesloten toen hij tegen diens zin wilde trouwen met een mooi maar eenvoudig meisje. De jonge filosoof ontsnapte en trouwde toch. Het huwelijk liep snel op de klippen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden